Σωφρονιστικό δίκαιο και ποινική καταστολή : Η απόδραση από το Αλκατράζ

Γράφει ο Κοκκινογέννης Ιωάννηςceb1cebbcebaceb1cf84cf81ceb1ceb6-2.jpg w=590&h=435

Οι φυλακές του Αλκατράζ – Ιστορική Αναδρομή – Εισαγωγικά Σχόλια

Πριν μπούμε στο κυρίως θέμα που αφορά την ομώνυμη ταινία « Η απόδραση στο Αλκατράζ», αξίζει να πούμε μερικά λόγια τις ομώνυμες φυλακές των Η.Π.Α.

Αρχικά η λέξη «Αλκατράζ» έχει τις ρίζες της από την ισπανική λέξη για το θαλασσοπούλι. Έτσι ονόμασε ο ισπανός εξερευνητής Χουάν Μανουέλ ντ’ Αγιάλα μία εκ των τριών βραχονησίδων που βρίσκονται στον κόλπο του Σαν Φρανσίσκο, την περίοδο που κατέπλευσε στην περιοχή και τη χαρτογράφησε.

Λόγω της στρατηγικής του σημασίας, το 1850 ο αμερικανικός στρατός μετέτρεψε το νησάκι σε οχυρό, για την προστασία του λιμανιού. Προς τα τέλη της δεκαετίας, το φρούριο άρχισε να δέχεται και στρατιωτικούς κρατούμενους, οι οποίοι ήδη από το 1909 έως το 1911 αξιοποιήθηκαν για την ανέγερση μιας νέας στρατιωτικής φυλακής, που επρόκειτο να μείνει στην ιστορία ως « Ο βράχος».

Χρησιμοποιήθηκε για περισσότερα από 80 χρόνια για στρατιωτικούς σκοπούς. Στις 12 Οκτωβρίου 1933, πέρασε στη δικαιοδοσία του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης και την επόμενη χρονιά μετατράπηκε σε ομοσπονδιακή φυλακή υψίστης ασφάλειας. Οι πρώτοι κατάδικοι έφτασαν στις 11 Αυγούστου του 1934.  Εκεί στέλνονταν οι πιο επικίνδυνοι κακοποιοί και όσοι αρνούνταν να προσαρμοστούν στους κανόνες των κοινών φυλακών. Στα 29 χρόνια λειτουργίας της, τρόφιμοι της υπήρξαν ορισμένοι από τους πλέον διάσημους γκάνγκστερ, όπως ο Αλ Καπόνε.

Στο Αλκατράζ, οι κρατούμενοι είχαν τέσσερα δικαιώματα, α) τροφή, β) ένδυση, γ) στέγη και δ) ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Οποιοδήποτε άλλο προνόμιο έπρεπε να το κερδίσουν. Στα προνόμια αυτά συμπεριλαμβάνονταν οι επισκέψεις συγγενικών προσώπων, η πρόσβαση στη βιβλιοθήκη των φυλακών, ψυχαγωγικές δραστηριότητες όπως η ζωγραφική, μουσική, κ.α. Από τον Βράχο δεν μπόρεσε ποτέ να αποδράσει κανείς. Όσοι το επεδίωξαν, είτε πυροβολήθηκαν και σκοτώθηκαν από τους φύλακες, είτε πέθαναν στα παγωμένα νερά του Ειρηνικού Ωκεανού.

Η φυλακή του Αλκατράζ έκλεισε στις 21 Μαρτίου του 1963. Το κόστος συντήρησης της ήταν τόσο υψηλό, που προτιμήθηκε η κατασκευή μιας νέας στην ηπειρωτική χώρα. Μετά το κλείσιμο της, το νησάκι εγκαταλείφθηκε, παρότι υπήρξαν διάφορες ιδέες για την αξιοποίηση του. Μεταξύ άλλων, προτάθηκε να συμπεριληφθεί στα μνημεία των Ηνωμένων Εθνών ως ένα άλλο Άγαλμα της Ελευθερίας ή να μετατραπεί σε ξενοδοχειακό συγκρότημα και εμπορικό κέντρο.

Τέλος, το 1969 διεκδικήθηκε από μια ομάδα ιθαγενών, θέλοντας να δημιουργήσου σε αυτό ένα ινδιάνικο πολιτιστικό κέντρο. Η προσπάθεια τους, όμως, απέτυχε και το 1973 το Αλκατράζ μετατράπηκε σε εθνικό πάρκο. Σήμερα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα της περιοχής και δέχεται περισσότερους από 1.000.000 επισκέπτες ετησίως.

Απάντηση στο θέμα της εργασίας – Παρακολουθώντας την ομώνυμη ταινία του EastwoodEscape of Alcatraz ( Η απόδραση από το Αλκατράζ)

Κεφάλαιο 1ο – Διάδραση χαρακτηριστικών μεταξύ σωφρονιστικών συστημάτων

Ύστερα από την κριτική ανάλυση των στοιχείων που παρουσιάζονται στην εν λόγω ταινία γίνεται αρχικώς δεκτό ότι το σωφρονιστικό σύστημα στο οποίο υπάγεται είναι μικτό, καθώς εμφανίζει χαρακτηριστικά στοιχεία που φανερώνονται σε περισσότερα του ενός σωφρονιστικά συστήματα.

Ι. Κοινοβιακό Σύστημα

Ως προς το Κοινοβιακό σύστημα διακρίνονται  στοιχεία που απορρέουν εξ αυτού. Το πρώτο αυτό χαρακτηριστικό είναι η αυστηρή συμπεριφορά των σωφρονιστικών υπαλλήλων, όπως αυτή εκφράζεται μέσω της επικοινωνίας τους με τους κρατουμένους. Συγκεκριμένα στην ταινία παρακολουθούμε τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους να μεταχειρίζονται με ειρωνεία και αυστηρότητα τους κρατουμένους ακόμα και χωρίς να έχει προηγουμένως προκληθεί κάποια αναστάτωση από αυτούς. Αναφερόμαστε στην σκηνή κατά είσοδο του Eastwood όπου ο ανώτερος σωφρονιστικός υπάλληλος του φέρεται αυστηρά και ειρωνικά ενώ μόλις  έχει έρθει στην φυλακή. Το δεύτερο στοιχείο που υπάγεται στο Κοινοβιακό σύστημα είναι η κοινή προαύλιση, σίτιση, εργασία, ψυχαγωγία και διαδικασία προσωπικής υγιεινής. Τέλος ίσως το σημαντικότερο χαρακτηριστικό στοιχείο είναι η κοινή κράτηση τους με την έννοια της μη διάκρισης μεταξύ διαφορετικής βαρύτητας των εγκλημάτων τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο Eastwood βρισκόταν σε διπλανά κελιά με τον Butts και τον Capone αν και διέπραξαν εγκλήματα που κολάζονται διαφορετικά από τον αμερικάνικο ποινικό νόμο.

ΙΙ. Απομονωτικό Σύστημα

Από την παρακολούθηση της ταινίας, φαίνεται ότι το Αλκατράζ υπάγεται κυρίως στο απομονωτικό σύστημα με την έννοια του ότι συγκεντρώνει τα περισσότερα κοινά χαρακτηριστικά με αυτό.

Κατά τα δείγματα των φυλακών Walnut street jail και Cherry Hill, στις οποίες υπήρχε ξεχωριστό κελί για κάθε κρατούμενο, το κάθε κελί ήταν μικρού μεγέθους και σκοτεινό και από το παράθυρο δε του κελιού δεν μπορούσε να δει ούτε τον ουρανό, ούτε στη γη, το Αλκατράζ παρουσιάζει ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά το μόνο που διακρίνουμε είναι πως δεν υπήρχε παράθυρο στο Αλκατράζ. Ο κάθε κρατούμενος κρατούνταν στο δικό του κελί χωρίς συγκρατούμενο. Μάλιστα, τα κελιά αυτά εμφανίζονται ως πολύ μικροί μακρόστενοι χώροι με βασικό φωτισμό τον οποίο ο κάθε κρατούμενος μπορούσε να ρυθμίσει. Ως προς το τελευταίο γίνεται δεκτό ότι υπάρχουν φυλακές που ο φωτισμός ακόμα και των κελιών ( ως προς την ώρα που θα ανάψει και θα σβήσει) είναι αρμοδιότητα των σωφρονιστικών υπαλλήλων ή ρυθμίζεται από τους κανόνες λειτουργίας της φυλακής.

Ακόμα, σύμφωνα με το σύστημα αυτό,  σε κάποιους δίνεται εργασία για να εκτελούν μέσα στο κελί τους. Εδώ θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι το γεγονός ότι παρατηρούμε κρατουμένους να ζωγραφίζουν θα ήταν μια εργασία που τους απονέμεται. Κατά την άποψη μας όμως το γεγονός ότι ο Dock ζωγραφίζει στο κελί του δεν πρόκειται για εργασία που του έχει ανατεθεί αλλά για προνόμιο. Μάλιστα, προς επίρρωση του εν λόγω επιχειρήματος αναφερόμαστε στα λόγια του Διευθυντή « these privilege will not be awarded to you anymore»( σκηνή στην οποία ο Διευθυντής κατά τον έλεγχο των κελιών βρίσκει μια προσωπογραφία του και αποφασίζει να τιμωρήσει τον κρατούμενος αφαιρώντας του το προνόμιο ζωγραφικής).  Το σύστημα επιθυμούσε την πλήρη απομόνωση του κάθε κρατούμενου. Σύμφωνα με το απομονωτικό σύστημα κάθε κρατούμενος υποβαλλόταν σε  σε προσωπική εξέταση από σωφρονιστικό υπάλληλο και στο βιβλίο της φυλακής καταγράφονταν προσωπικά τους στοιχεία, βιολογικά γνωρίσματα, θρησκευτικές πεποιθήσεις και άλλα ελαττώματα του. Ως προς αυτό γίνεται δεκτό ότι κατά την είσοδο του Eastwood αυτός υποβάλλεται σε ιδιαίτερα σύντομη και απλοϊκή ιατρική εξέταση, που μάλλον προσιδιάζει του βασικού ελέγχου για μεταδοτικές ασθένειες και όχι στον πλήρη ιατρικό έλεγχο που αποτελεί «κοινωνικό μέτρο» του απομονωτικού συστήματος.

Τα προβλήματα ήταν ότι με το σύστημα αυτό, το οποίο είχε εκδικητικό χαρακτήρα και οδηγούσε σε ψυχολογικά προβλήματα, κατάθλιψη, αυτοκτονίες. Εδώ θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι και το σύστημα σωφρονισμού του Αλκατράζ οδηγούσε σε αυτοκτονίες ή κατάθλιψη ( βλ. σκηνή όπου ο Dock ύστερα από την αφαίρεση προνομίου ζωγραφικής κόβει με το τσεκούρι τα χέρια του ).

Γίνεται δεκτό ότι το απομονωτικό σύστημα αποσκοπεί στην μετάνοια των κρατουμένων αφού πρώτα σκεφτούν τις πράξεις τους. Αντίθετα το Αλκατράζ είχε τιμωρητική και όχι σωφρονιστική αποστολή. Αυτό απορρέει από τα λόγια του Διευθυντή των φυλακών « we don’t make good citizens but we make good prisoners».

Οι κρατούμενοι παρακολουθούσαν εκπαιδευτικά σεμινάρια. Ενώ στο απομονωτικό σύστημα προβλεπόταν η παρακολούθηση εκπαιδευτικών σεμιναρίων, το σύστημα του Αλκατράζ δεν προέβλεπε κάτι τέτοιο. Ωστόσο μπορεί να αναφερθεί ότι στο Αλκατράζ έχουν την δυνατότητα να διοργανώνουν βραδιές σινεμά και παραστάσεις μουσικών σχημάτων από τους κρατουμένους. Όσο αναφορά τις επισκέψεις των κρατουμένων  γίνεται δεκτό ότι υφίσταται πλήρης ταύτιση μεταξύ των δύο συστημάτων, αυτό του απομονωτικού και του Αλκατράζ, οι επισκέψεις των κρατουμένων του Αλκατράζ δεν προβλέπουν σωματική επαφή αλλά η επίσκεψη λαμβάνει χώρα πίσω από γυάλινο θάλαμο μέσω του οποίου υπήρχε τηλεφωνική επικοινωνία. Χαρακτηριστικό δε είναι ότι το πλάνο του σκηνοθέτη αποσκοπούσε στο να τονίσει την αίσθηση της απόστασης που δημιουργούνταν ακόμα και μέσω του τζαμιού. Μάλιστα, η επικοινωνία αυτή παρακολουθούνταν και όταν ο κρατούμενος αναφερόταν σε θέματα λειτουργίας των φυλακών, η επικοινωνία διακοπτόταν.

Και όσο αφορά τα βασανιστήρια και την απομόνωση, γίνεται δεκτό ότι η απομόνωση στο Αλκατράζ αποτελούσε ποινή μη συμμόρφωσης με τους κανόνες της φυλακής και όχι γενικό κανόνα. Η μόνη σκηνή δε βασανιστηρίων είναι αυτή κατά την οποία ο σωφρονιστικός υπάλληλος ξυπνάει τον Eastwood που βρίσκεται στην απομόνωση με τη χρήση πιεστικού μηχανήματος νερού.

ΙΙΙ. Ωβούρνειο Σύστημα

Όσο αφορά την σύνδεση του συστήματος του Αλκατράζ με το Ωβούρνειο σύστημα ως μόνη κοινή λειτουργία θεωρείται αυτή των μικρών κελιών και η ανάθεση στους κρατουμένους εργασιών εκτός των κελιών αυτών.

Φυσικά γίνεται δεκτό ότι δεν ήταν απολύτως ξεκάθαρο το αν κατά την ώρα εργασίας τους οι κρατούμενοι μπορούσαν να επικοινωνούν μεταξύ τους. Στην σκηνή που διαδραματίζεται στην βιβλιοθήκη φαίνεται να επικοινωνεί ελεύθερα ο Eastwood με τον συγκρατούμενό του. Αντίθετα, στην σκηνή που διαδραματίζεται στο ξυλουργείο οι κρατούμενοι απαγορευόταν να έχουν οποιαδήποτε επικοινωνία μεταξύ τους μέχρι του σημείου όπου ακόμα και όταν αυτοτραυματίστηκε ο Dock δεν επιτρεπόταν να τον πλησιάσουν. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι από τις εν λόγω σκηνές φαίνεται να «υποχρεώνονται» σε εργασία ορισμένοι κρατούμενοι με συνέπεια η εργασία να αποτελεί ποινή τιμώρισης και όχι άλλης φύσεως μέτρο. ( ο Eastwood υποχρεώνεται σε εργασία στην βιβλιοθήκη ως τιμωρία για την συμπλοκή του στο προαύλιο με συγκρατούμενό του που προσπάθησε να τον μαχαιρώσει). Επομένως, και αυτή είναι μια σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο συστημάτων καθώς οι ποινές προς τους κρατουμένους του Αλκατράζ δεν είναι σωματικές όπως στο Ωβούρνειο σύστημα.

ΙV. Ιρλανδικό σύστημα 

Συμπεραίνουμε από την ανάλυση της ταινίας και ιδιαιτέρως από το γεγονός ότι ο Eastwood δεν περνάει κανένα στάδιο διαφορετικό κατά τις πρώτες μέρες της φυλάκισης του, ότι δεν υφίσταται κανένα κοινό στοιχείο μεταξύ του συστήματος του Αλκατράζ και του Ιρλανδικού συστήματος.

Κεφάλαιο 2ο – Σχόλια Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού φυλακής του Αλκατράζ, και οι σκοποί που εξυπηρετούσαν

Αρχικά, το Αλκατράζ πρόκειται για μια ορθογώνια φυλακή τριών πτερύγων όπως διακρίνεται από την μακέτα που ήταν τοποθετημένη στο γραφείο του Διευθυντή των φυλακών στην σκηνή της επίσκεψης του σε αυτόν του Eastwood. Επομένως, είναι χτισμένη κατά το σχέδιο του William Blackburn, και πρόκειται για μια φυλακή που είναι χτισμένη πάνω σε ένα νησί.

Το γεγονός ότι έχει χτιστεί σε νησί και είναι προφανώς απροσπέλαστη αποτελεί μια αρχιτεκτονική επιλογή υψίστης σημασίας τόσο για την κάθε αυτή ασφάλεια της φυλακής όσο και «για το αίσθημα απομόνωσης» για τους κρατουμένους.

Όσο αφορά τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για την φυλακή ξεχωρίζουμε το σίδερο και το μπετόν. Δεδομένης όμως και της χρονικής περιόδου που χτίστηκε θεωρείτο υψίστης ασφαλείας αν και όπως αποδείχτηκε στην συνέχεια τα υλικά αυτά δεν ήταν τόσο ποιοτικά εφόσον τρείς κρατούμενοι με ένα απλό κουτάλι κατάφεραν να τα διαπεράσουν.

Επίσης, αρχιτεκτονική επιλογή που αποσκοπούσε στην ασφάλεια της φυλακής αποτελούσαν οι πολύ ψηλοί τοίχοι  του προαυλίου πίσω από τους οποίους δεν ήταν δυνατό να έχουν οπτική πρόσβαση οι κρατούμενοι. Εξαίρεση σε αυτό αποτέλεσε το σιδερένιο συρματόπλεγμα σε ένα σημείο του προαυλίου από όπου μπορούσαν οι κρατούμενοι να παρατηρούν το San Francisco. Η επιλογή αυτή δεν ήταν άστοχη ή τυχαία. Στόχος ήταν να μπορούν οι κρατούμενοι να βλέπουν μέσα από το συρματόπλεγμα την κοινωνία ώστε να τους υπενθυμίζεται το γεγονός ότι αυτοί είναι έκπτωτοι.

Όσο αφορά τον εσωτερικό σχεδιασμό μπορούν να λεχθούν τα παρακάτω : Όσο αφορά τα κελιά ήταν ιδιαίτερα μικρά όπου ο κάθε κρατούμενος έμενε μόνος του( δήλωση διευθυντή φυλακών “ every inmate is confided alone to an individual cell”), υπήρχε ένα κρεβάτι και τα βασικά είδη υγιεινής. Χαρακτηριστικά ο «γείτονας» του Eastwood αναφέρει ( it’s the smallest cell I ever been too). Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί ότι τα κελιά μπορούσαν να τα «προσωποποιήσουν» οι κρατούμενοι με την ύπαρξη προσωπικών τους αντικειμένων ( βλ. πίνακες, βιβλία, όργανα μουσικής) Μάλιστα, στα κελιά αυτά δεν υπήρχε κανένα παράθυρο ή φυσικό φώς. Αντίθετα, η μπροστινή τους όψη αποτελούνταν από σίδερα μέσω των οποίων οι φύλακες μπορούσαν να τους επιτηρούν ανά πάσα στιγμή. Η επιλογή αυτή ουσιαστικά αποσκοπούσε στο να καταστρατηγήσει το αίσθημα της ιδιωτικότητας των κρατουμένων. Εν συνεχεία τα κελιά ήταν κολλητά μεταξύ τους κατά μήκος ενός κοινού διαδρόμου και χωρισμένα σε δύο ορόφους με αποτέλεσμα οι κρατούμενοι να μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους.

Αναφορικά με το προαύλιο, εκτός των υψηλών τοίχων που το περιέβαλαν είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι είχε αμφιθεατρική δομή και σε ψηλά σημεία πύργους ελέγχων από όπου ασκούνταν συνεχής επιτήρηση. Η πρόβλεψη αυτή είχε ως στόχο να προκαλεί στους κρατούμενους το αίσθημα ότι παρακολουθούνται συνεχώς. Ακόμα, μπορούσε κανείς να παρατηρήσει την ύπαρξη γυμναστικών οργάνων και παιγνίων γεγονός που ως πρόβλεψη συνιστά «θετικό μέτρο» για τους κρατουμένους.

Όσο αφορά τη χωροταξία της φυλακής ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η ύπαρξη κυκλικού σημείου υποδοχής από όπου οι φύλακες μπορούσαν να ασκούν συνεχή εποπτεία.

Ακόμα, όσο αφορά την τραπεζαρία δεν παρατηρείται κάποια ιδιαίτερη αρχιτεκτονική πρόβλεψη που να προσιδιάζει σε φυλακή με εξαίρεση την σωφρονιστική παρουσία των υπαλλήλων της φυλακής.

Επιπροσθέτως, ο φωτισμός της φυλακής μπορεί να χαρακτηριστεί ως ελλιπής γεγονός που αν και μας οδηγεί στο συμπέρασμα του ότι δεν αποτελεί ιδιαίτερα ασφαλή επιλογή ωστόσο κρίνεται ότι επιλέχθηκε για να δίνει ένα πιο αυστηρό και ψυχρό χαρακτήρα. Σε αντιδιαστολή των όσων αναφέρθηκαν μπορεί να αναφερθεί η ύπαρξη προβολέων τόσο στο προαύλιο όσο και κατά τις νυχτερινές ώρες εκτός του προαυλίου.

Τέλος, σημειώνεται ότι δεν υπήρχαν ξεχωριστές πτέρυγες ανάλογα με το έγκλημα που είχε διαπράξει κάθε κρατούμενος. Μάλιστα, ως ξεχωριστός χώρος αναφέρεται μόνο η απομόνωση ( D block ) που παραδόξως βρισκόταν στον ίδιο χώρο με τα υπόλοιπα κελιά. Ωστόσο δεν έμοιαζε σε τίποτα με τα απλά κελιά, ήταν ένας μικρός τελείως σκοτεινός χώρος που ήταν πλήρως απομονωμένος από τον υπόλοιπο χώρο της φυλακής μέσω σιδερένιων τοίχων.

 Κεφάλαιο 3ο – Θεωρητικές Θεμελιώσεις του «Εξαιρετικώς Απροσπέλαστου χαρακτήρα της φυλακής του Αλκατράζ»

Το Αλκατράζ έμεινε στην ιστορία ως μια εξαιρετικά ασφαλής φυλακή που ήταν απροσπέλαστη. Χαρακτηριστικά ο Διευθυντής των φυλακών ανέφερε ότι είναι μια φυλακή με « maximum amount of security with very few privileges from which no one has ever escaped from and no one will».

Σε αυτό το επιχείρημα συνηγορεί τόσο η προαναφερθείσα αρχιτεκτονική δομή όσο και η αυστηροί κανόνες λειτουργίας της.

Η φυλακή αυτή είχε τιμωριτικό  και όχι σωφρονιστικό σκοπό. Στους κρατουμένους δεν παρέχονταν ιδιαίτερα προνόμια με εξαίρεση την δυνατότητα τους να ασκούν κάποιες ψυχαγωγικές δραστηριότητες ( βλ. ζωγραφική, γυμναστική κτλ). Περαιτέρω, εμφανίζει μια στρατιωτική δομή που απορρέει από το γεγονός της κοινής τους ένδυσης, δηλαδή μπλε πουκάμισο, γκρι παντελόνι, μπεζ ζώνη και μαύρα παπούτσια. Και το γεγονός ότι παρατάσσονταν για να προαυλιστούν.

Ωστόσο, όπως λέγεται και το πιο τέλειο σύστημα έχει τα κενά του. Ως αποτέλεσμα αυτού τρείς κρατούμενοι κατάφεραν με σχετική ευκολία να αποδράσουν. Φυσικά αξίζει να αναφερθεί ότι ο Eastwood ήταν ένας κρατούμενος ιδιαίτερης ευφυΐας εφόσον στο δελτίο εισόδου του αναφερόταν το στοιχείο IQ superior. Παρόλα αυτά συμπεραίνουμε τις ελλείψεις της φυλακής σε ουσιαστική επιτήρηση και μέτρα ασφαλείας.

Καταλήγουμε ότι για την εποχή εκείνη επρόκειτο για μια από τις καλύτερες φυλακές παρά τις όποιες ελλείψεις και είχε ιστορικά τα μικρότερα ποσοστά αποδράσεων γεγονός που όμως δεν είναι τόσο σημαντικό για την επιστήμη του Σωφρονισμού, εφόσον προκρίνεται ως σημαντικότερο στοιχείο ο σωφρονισμός των κρατουμένων με την έννοια της δυνατότητας επανένταξής τους στο κοινωνικό σύνολο με ομαλό τρόπο και όχι η πέραν της δικαστικής καταδίκης τιμώρισής τους.

Share This Post

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Captcha * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.