Συνέντευξη με τον καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου της Νομικής Σχολής ΑΠΘ κ. Κωνσταντίνο Χρυσόγονο

xrisogonosΕίμαι η Μαρία Μοσχοπούλου  και είμαι εδώ εκ μέρους του  curia.gr και θα μιλήσουμε με τον κ. Χρυσόγονο Κωνσταντίνο,  καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου Νομικής σχολής ΑΠΘ για θέματα νομικής επικαιρότητας..

1)Τα μνημόνια έχουν αλλάξει άρδην την ελληνική καθεστυκυια τάξη πραγμάτων.Ποια είναι η άποψή σας για την συνταγματική τους θεμελίωση;Ο ιστορικος του μελλοντος θα γραψει οτι την περιοδο των μνημονιων, υπήρξε αποδυνάμωση του Συντάγματος ή ακόμα και αναστολή ισχύος διατάξεών του ;

Με δυσκολία θα μπορούσε κανείς να καταγράψει  όλες τις επιμέρους παραβιάσεις του Συντάγματος την τελευταία τριετία.. Στην περίοδο της χρεοκρατίας το πολίτευμα έχει μεταλλαχθεί σε μια συγκαλυμένη δικτατορία των διεθνών κεφαλαιαγορών, διαμεσολαβημένη από τα κράτη-δανειστές (αφού κι αυτά στην πραγματικότητα δανείζονται από ιδιώτες, για όσο καιρό τους το επιτρέπει η αγία και ομοούσιος τριάδα των μεγάλων οίκων αξιολόγησης) και το ΔΝΤ. Το κύριο εργαλείο επιβολής της χρεοκρατίας δεν είναι πια οι παντοειδείς πελατειακές σχέσεις, όπως συνέβαινε στο στάδιο της κλεπτοκρατίας, αλλά η απειλή της άτακτης χρεοκοπίας, εξόδου από την ευρωζώνη κλπ., την οποία διατρανώνουν και διανθίζουν καταλλήλως τα διαπλεκόμενα με το πολιτικό σύστημα μέσα μαζικής «ενημέρωσης». Η αποθέσμιση πάντως εκτραχύνεται, αφού καθίσταται πια πασιφανές ότι η λειτουργία των εγχώριων πολιτικών θεσμών είναι απλώς διεκπεραιωτική των εντολών των ξένων δανειστών.

2) Η παραδοχή λάθους εκ μέρους του ΔΝΤ παρέχει έρεισμα για δικαστική αμφισβήτηση των μνημονίων; Μπορεί σήμερα η κυβέρνηση να ανατρέψει το Μνημόνιο;Και για να διευρύνουμε το φάσμα της ερώτησης, μπορεί το μνημόνιο βάσει συνταγματικού Δικαίου και με την τήρηση Κανόνων του Διεθνούς Αναγκαστικού και Εθιμικού Δικαίου να καταγγελθεί ή να ανατραπεί;

Η παραδοχή εκ μέρους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) ότι ο «δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής» που  χρησιμοποίησε το Ταμείο και κατ’ επέκταση η γνωστή «τρόικα» (ΔΝΤ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) για την εκπόνηση του ελληνικού προγράμματος ήταν λάθος, έχει προκαλέσει έντονη δημόσια συζήτηση. Πέρα όμως από τις πολιτικές διαστάσεις του θέματος, η παραδοχή αυτή παρέχει ένα έρεισμα ακόμη και για δικαστική αμφισβήτηση των «μνημονίων» και των επιπτώσεών τους και μάλιστα ενώπιον των ευρωπαϊκών δικαστηρίων.
Τα άρθρα 268 και 340 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρέχουν το δικαίωμα άσκησης αγωγής αποζημίωσης κατά της ίδιας της Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τις ζημίες που προκαλούν τα όργανά τους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να ασκηθεί από κάθε θιγόμενο ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου (πρώην Πρωτοδικείου) της Ένωσης.
Στην προκείμενη περίπτωση είναι προφανές ότι η παραδοχή για λάθος στον «δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή» ισοδυναμεί με ομολογία ότι το πρόγραμμα «εξυγίανσης» της ελληνικής οικονομίας είναι ανεδαφικό, αφού προκαλεί έναν φαύλο κύκλο ύφεσης-ελλειμμάτων-μέτρων. Εξάλλου τα μνημόνια, τα οποία υπαγορεύθηκαν στις ελληνικές κυβερνήσεις από την «τρόικα», θίγουν σειρά δικαιωμάτων κατοχυρωμένων στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως το δικαίωμα των ηλικιωμένων να διάγουν αξιοπρεπή ζωή (άρθρο 25), το οποίο θίγεται μεταξύ άλλων από την περικοπή των ήδη πενιχρών συντάξεων του ΟΓΑ σε επίπεδα πείνας, το δικαίωμα συλλογικής διαπραγμάτευσης (άρθρο 28), που παραβιάζεται με την αποδυνάμωση των συλλογικών συμβάσεων, το δικαίωμα ιδιοκτησίας (άρθρο 17), που καταστρατηγείται με την επιβολή δεσμευτικής φορολογίας στα ακίνητα, το κούρεμα των ομολόγων των φυσικών προσώπων κ.ά.
Δεν αποκλείεται βέβαια τα ευρωπαϊκά δικαστήρια να οχυρωθούν πίσω από το πρόσχημα του ότι τελικά τα «μνημόνια» εφαρμόζονται με νόμους ψηφισμένους από το ελληνικό κοινοβούλιο και άρα υπαίτιος είναι το ελληνικό κράτος και όχι η Ένωση. Ωστόσο, κάτι τέτοιο θα αποτελούσε φαρισαϊσμό και πάντως δεν πρέπει να προεξοφληθεί, ούτε να μας αποτρέψει από τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων μας.

3)Ποια είναι η γνώμη σας για την απόφαση του ΣτΕ που έκρινε συνταγματικό το μνημόνιο;

Πολλά από τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο πρώτο μνημόνιο πλήττουν δικαιώματα κατοχυρωμένα τόσο στο Σύνταγμα, όσο και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη, δηλ. σε νομοθετήματα που διαθέτουν, σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, αυξημένη τυπική ισχύ έναντι των κοινών νόμων τους οποίους ψηφίζει η Βουλή. Το Συμβούλιο της Επικρατείας, στην απόφαση της ολομέλειάς του για το πρώτο μνημόνιο (υπ’ αριθ. 668/2012), αν και είχε δεχθεί τότε τη συνταγματικότητα των μέτρων εκείνων, παράλληλα είχε θέσει «κόκκινες γραμμές» για το μέλλον. Έτσι, δέχθηκε ότι περικοπές μισθών και συντάξεων πρέπει να είναι πρόσφορες και αναγκαίες για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού δημοσίου συμφέροντος, δηλ. για τη δημοσιονομική εξυγίανση, και να μην είναι δυσανάλογες σε σχέση προς αυτόν. Τις κόκκινες αυτές γραμμές της απόφασης του ΣτΕ έχουμε προ πολλού διαβεί από το πρώτο μνημόνιο.

4)Για να έρθουμε πιο κοντά στις νέες πολιτικές εξελίξεις που άπτονται συνταγματικών θεμάτων και ζητημάτων, πώς κρίνετε την Απόφαση του ΣΤΕ αναφορικά με το κλείσιμο της Ερτ; Υπάρχουν όντως ασάφειες στην Δικαστική Απόφαση με αποτέλεσμα να επιδέχεται πολλαπλών ερμηνειών ή πρόκειται για «κομματικά παίγνια»;Δίνει λύση στο αδιέξοδο της ΕΡΤ ή έστω, κατέυθυνση προς την σταδιακή αντιμετώπιση του αδιεξόδου;

Όλα τα νομικά κείμενα επιδέχονται ερμηνείες και γι’ αυτό υπάρχουν και οι νομικοί. Η συγκεκριμένη απόφαση του ΣτΕ πάντως σημαίνει άμεση «συνέχιση» της μετάδοσης των ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων. Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν σήμερα θεσμοθετημένες διαδικασίες, περιβεβλημένες με εγγυήσεις διαφάνειας και αντικειμενικότητας, για την επιλογή των «χρήσιμων” υπαλλήλων και για τον διαχωρισμό τους από τους «άχρηστους», μοναδικός σύννομος  τρόπος για να συνεχιστεί η μετάδοση των ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, είναι να παραταθεί προσωρινά η εργασιακή σχέση του συνόλου του προσωπικού της ΕΡΤ που ασχολείται με την παραγωγή ή τη μετάδοση τέτοιων προγραμμάτων, έως την έκδοση οριστικής απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας για την αίτηση ακυρώσεως της ΠΟΣΠΕΡΤ.

5)Με αφορμή την πρόσφατη έκδοση  ΠΝΠ από την κυβέρνηση για το «λουκέτο «της ΕΡΤ, ποια είναι η άποψή σας για την ολοένα αυξανόμενη έκδοση αυτών ; Πολλοί κάνουν λόγο για «άσκηση υπόγειας κυβερνητικής πολιτικής και φόβο κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης».Ποια είναι η θέση σας;

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα βιώνει μια πορεία προς την καταστρατήγηση του Συντάγματος, δηλαδή προς τη σιωπηρή μεταβολή της μορφής του πολιτεύματος από τη δημοκρατία αρχικά προς την κλεπτοκρατία (δηλαδή τον σφετερισμό της λαϊκής κυριαρχίας από την πολιτική τάξη) και στη συνέχεια προς τη χρεοκρατία (δηλαδή την επιβολή της περιβόητης «τρόικα»). Μια από τις επί μέρους όψεις της πορείας αυτής είναι ο πολλαπλασιασμός εσχάτως των πράξεων νομοθετικού περιεχομένου, με σκοπό την παράκαμψη της τακτικής νομοθετικής διαδικασίας μέσω της Βουλής και την πρόληψη όχι μόνο διαφωνιών βουλευτών αλλά και μαζικών εκδηλώσεων διαμαρτυρίας. Όπως εξηγώ αναλυτικά στο τελευταίο βιβλίο μου («Η καταστρατήγηση του Συντάγματος στην εποχή των μνημονίων»), η χώρα διολισθαίνει διαρκώς σε μια πορεία κατάλυσης του δημοκρατικού πολιτεύματος. Τα κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα καταπατώνται συστηματικά, τα πολιτικά δικαιώματα αδειάζουν από ουσιαστικό περιεχόμενο (π.χ. ψηφίζουμε «λεφτά υπάρχουν» και ακολουθούν δύο μνημόνια, ή «επαναδιαπραγμάτευση» και ακολουθεί το τρίτο και χειρότερο), ενώ από τα ατομικά δικαιώματα αρκετά στερούνται πρακτικής αποτελεσματικότητας (π.χ. η ελευθερία της έκφρασης σημαίνει ότι καθένας δικαιούται να εκφρασθεί, όχι όμως και να ακουσθεί, αφού «ακούγονται» μόνο όσοι επιλέγονται από τα πανίσχυρα «ιδιωτικά» μέσα «ενημέρωσης» των κρατικοδίαιτων μεγαλοεργολάβων κλπ.) Στην περίπτωση της ΕΡΤ είχαμε σειρά ολόκληρη από σοβαρές παραβιάσεις κρίσιμων συνταγματικών διατάξεων και ιδίως του άρθρου 44 παρ. 1 Συντ., που επιτρέπει την έκδοση π.ν.π. μόνο σε «έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης». Εδώ η «ανάγκη» κάθε άλλο παρά απρόβλεπτη ήταν, αφού η συγκυβέρνηση  είχε συμφωνήσει με την τρόικα τις απαιτούμενες από την τελευταία ανθρωποθυσίες πριν από πολλούς μήνες, αλλά παρέλειψε να φέρει σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή. Είναι εξάλλου ανήκουστο να δίνει η π.ν.π. εξουσιοδότηση για έκδοση κανονιστικής υπουργικής απόφασης, αφού τούτο μόνο με τυπικό νόμο (ψηφισμένο από τη Βουλή) μπορεί να γίνει, σύμφωνα με το άρθρο 43 παρ. 2 Συντ. Όπως το παρασύνταγμα της μετεμφυλιακής περιόδου οδήγησε τελικά στη δικτατορία, έτσι και τώρα το παρασύνταγμα των μνημονίων προετοιμάζει μια νέας μορφής εκτροπή. Η ελληνική κοινωνία πρέπει να αντιδράσει πριν να είναι πολύ αργά.

6)Το 2013 είναι έτος που υπάρχει Δυνατότητα Έναρξης διαδικάσιών για την Αναθεώρηση του Συντάγματος. Θεωρείτε ότι υπάρχουν διατάξεις που χρήζουν τροποποίησης ή και κατάργησης;Ποια η γνώμη σας για το νόμο περι ευθύνης Υπουργών;Ανήκει στις διατάξεις που πρέπει να τροποποιηθούν;

Τα μέλη της πολιτικής «τάξης» στην  Ελλάδα απολαμβάνουν στην πράξη πλήρη ποινική ατιμωρησία, όχι μόνο εξαιτίας των προνομιακών ρυθμίσεων που έχουν θεσπίσει για τον εαυτό τους (π.χ. άρθρα 62 και 86 του Συντάγματος), αλλά κυρίως λόγω της πρακτικής η οποία ακολουθήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, σχετικά με την εφαρμογή (ή τη μη εφαρμογή) των οικείων διατάξεων του Συντάγματος, του νόμου περί ευθύνης υπουργών και του Κανονισμού της Βουλής. Η πρακτική αυτή μπορεί να συνοψισθεί στη φράση του αείμνηστου Κωνσταντίνου Καραμανλή ότι «έναν πρωθυπουργό που κλέβει δεν τον στέλνεις στη φυλακή αλλά στο σπίτι του». Απλώς το πεδίο αναφοράς της νοοτροπίας αυτής έχει διευρυνθεί , ώστε να καταλαμβάνει όχι μόνο τις κεφαλές αλλά και το σώμα της πολιτικής «τάξης». Η ποινική ασυδοσία έχει καταλήξει έτσι να αποτελεί ένα από τα κύρια σημεία προσομοίωσης της «τάξης» των επαγγελματιών πολιτικών στη σημερινή Ελλάδα με την τάξη των αριστοκρατών φεουδαρχών στη μεσαιωνική Ευρώπη.
Κατά τη γνώμη μου όμως, μια ριζική συνταγματική μεταρρύθμιση, προς την κατεύθυνση ενός ουσιαστικού εκδημοκρατισμού, θα έπρεπε να περιλάβει την αναθεώρηση ευρύτερων συνταγματικών ρυθμίσεων:
1)    Καθιέρωση ενός ανώτατου ορίου βουλευτικής θητείας, η υπέρβαση του οποίου να συνεπάγεται γενικό και απόλυτο κώλυμα εκλογιμότητας (άρθρο 56).
2)    Κατάργηση του άρθρου 86 που θεσμοθετεί την ποινική ασυδοσία των υπουργών και πρώην υπουργών, ή τουλάχιστον κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής να ασκεί την ποινική δίωξη (με ταυτόχρονη μεταφορά της στις εισαγγελικές αρχές) και τη συναφούς αποκλειστικής προθεσμίας.
3)    Περιστολή του ακαταδίωκτου στα όρια της πολιτικής δραστηριότητας του βουλευτή (άρθρο 62).
4)    Καθιέρωση δυνατότητας υποβολής ένστασης από όποιον έχει έννομο συμφέρον και έκπτωσης από το βουλευτικό αξίωμα με δικαστική απόφαση, εφόσον αποδεικνύεται ότι ο βουλευτής έχει υπερβεί το νόμιμο των προεκλογικών δαπανών (άρθρο 29 παρ. 2 εδ. γ’).
5)    Κατάργηση των βουλευτών Επικρατείας ή πρόβλεψη τοποθέτησής τους στη «λίστα» με βάση τα αποτελέσματα εσωκομματικών προκριματικών εκλογών (άρθρο 54 παρ. 3).
6)    Κατοχύρωση με σαφέστερο τρόπο της εσωκομματικής δημοκρατίας και στέρηση της κρατικής χρηματοδότησης από όσα κόμματα δεν ανταποκρίνονται στις εγγυήσεις διαφάνειας στην οικονομική τους διαχείριση (άρθρο 29 παρ. 1 και 2).
7)    Ανάθεση του ελέγχου της διαχείρισης των οικονομικών των κομμάτων και του πόθεν έσχες των πολιτικών στο Ελεγκτικό Συνέδριο ή πάντως σε ειδικό όργανο με πλειοψηφία μη κομματικών μελών και με την απαραίτητη υποδομή για αποτελεσματική άσκηση ελέγχου (άρθρο 29 παρ. 2, σε συνδυασμό ενδεχομένως προς το άρθρο 98 παρ. 1).
8)    Παροχή της δυνατότητας στην κοινοβουλευτική μειοψηφία (π.χ. με τις υπογραφές του ενός τρίτου των βουλευτών) ή και στον λαό (με τη συγκέντρωση μερικών εκατοντάδων χιλιάδων υπογραφών) να προκαλεί την προκήρυξη δημοψηφίσματος με θέμα την ακύρωση πρόσφατα ψηφισμένου από τη Βουλή νομοσχεδίου (άρθρο 44 παρ. 2).
9)    Πρόβλεψη δυνατότητας δικαστικού ελέγχου για διατάξεις άσχετες με το κύριο αντικείμενο του νόμου στον οποίο περιέχονται και συνεπώς αντισυνταγματικές για τον λόγο αυτόν (άρθρο 74 παρ. 5).
10)    Περιορισμός σε μία των θέσεων Αντιπροέδρου σε κάθε ανώτατο δικαστήριο (άρθρο 90 παρ. 5).
11)    Ενίσχυση της εσωτερικής ανεξαρτησίας των κατώτερων δικαστικών λειτουργών με κατοχύρωση δυνατότητας του κοινού νομοθέτη να θεσπίσει ένα (δεσμευτικό για το ανώτατο δικαστικό συμβούλιο) σύστημα αντικειμενικών κριτηρίων για τις τοποθετήσεις, μεταθέσεις και αποσπάσεις τους (άρθρο 90 παρ. 1)..
12)    Τροποποίηση της συγκρότησης του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, με μέλη αποκλειστικής απασχόλησης και κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται ευρεία και ισόρροπη εκπροσώπηση του νομικού κόσμου. Εξοπλισμός του Δικαστηρίου με αρμοδιότητα ακύρωσης των αντισυνταγματικών νόμων ύστερα από παραπομπή από κάθε άλλο δικαστήριο (όχι μόνο από τα ανώτατα) και με αρμοδιότητες ελέγχου του κύρους της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας, του διορισμού της κυβέρνησης, της προκήρυξης των εκλογών και της συνδρομής ή μη των συνταγματικών προϋποθέσεων έκδοσης πράξεων νομοθετικού περιεχομένου (άρθρο 100).
13)    Θέσπιση ενός ορίου ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος για κάθε Έλληνα πολίτη, ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπρεπής διαβίωση όλων (άρθρο 2).
14)    Κατάργηση του άρθρου 3 παρ. 1 που καθιερώνει επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα.
15)    Σαφέστερη κατοχύρωση της συλλογικής αυτονομίας με αναθεώρηση του άρθρου 22 παράγραφοι 2 και 3 του Συντάγματος.
16) Πρόβλεψη αμεσοδημοκρατικών διαδικασιών στην τοπική αυτοδιοίκηση, παράλληλα προς τις αρμοδιότητες των αιρετών οργάνων της (άρθρο 102).

7)Αναφορικά με το πολυσυζητημένο πλέον αντιρατσιστικό νομοσχέδιο, ποια είναι η προσωπική σας θέση επί του θέματος; Θεωρείτε ότι επαρκεί η υπάρχουσα νομοθεσία με κάποιες τροποποιήσεις ή υπάρχει ανάγκη εισαγωγής νέας νομοθεσίας για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των ολοένα αυξανόμενων ρατσιστικών εκδηλώσεων;

Η άμυνα κατά του φασισμού συνίσταται περαιτέρω στη διαπαιδαγώγηση των πολιτών με βάση τις αξίες της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τα κατασταλτικά μέτρα, όπως αυτά που περιέχονται στο εκκολαπτόμενο «αντιρατσιστικό» νομοσχέδιο, έχουν πυροσβεστικό χαρακτήρα και αμφίβολη αποτελεσματικότητα. Η λήψη τους θα μπορούσε να εισφέρει σε κάποιο βαθμό στην καταπολέμηση του ρατσισμού και του φασισμού, μόνο υπό την προϋπόθεση όμως να μην παραβιάζεται και πάλι το Σύνταγμα (έτσι π.χ η θεσμοθέτηση επιβολής ποινικών κατ’ ουσία κυρώσεων σε νομικά πρόσωπα με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης καταστρατηγεί τη διάκριση των λειτουργιών). Και βέβαια η ψήφιση ενός νέου νόμου δεν πρόκειται να ωφελήσει, αν αυτός δεν αξιοποιηθεί στην πράξη από τις αρμόδιες κρατικές αρχές, όπως δεν αξιοποιήθηκε και ο ισχύων νόμος 927/1979.

8)Πολλοί υποστηρίζουν την αναγκαιότητα κήρυξης της Χρυσής Αυγής ως αντισυνταγματικό κόμμα.Χωρίς να υπεισέλθουμε σε πολιτική ανάλυση του επιχειρήματος αυτού και τους λόγους γέννησής του, συνταγματικά είναι βάσιμη μία τέτοια επιδίωξη;

Το ισχύον Σύνταγμα δεν προβλέπει καμία διαδικασία απαγόρευσης «αντιδημοκρατικών» κομμάτων, σε αντίθεση με άλλα ευρωπαϊκά συνταγματικά κείμενα (π.χ. τον γερμανικό Θεμελιώδη Νόμο, άρθρο 21 παρ. 2). Τέτοια απαγόρευση  δεν μπορεί να θεσμοθετηθεί ούτε με κοινό νόμο, είτε σε βάρος συγκεκριμένου κόμματος (όπως είχε συμβεί στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου με το ΚΚΕ, α.ν. 509/1947) είτε γενικότερα με την καθιέρωση διαδικασίας για δικαστική απαγόρευση ενός οποιουδήποτε κόμματος, εφόσον διαπιστωθεί πως οι αρχές και/ή η πρακτική του αντιστρατεύονται τις βάσεις του πολιτεύματος. Πρέπει εξάλλου να επισημανθεί ότι η πραγματική ελευθερία είναι η «ελευθερία εκείνου που σκέφτεται διαφορετικά» (Rosa Luxemburg) και εκεί εντοπίζεται διαφορά μεταξύ ενός δημοκρατικού πολιτεύματος και ενός δικτατορικού καθεστώτος, αφού προφανώς και οι δικτατορίες δεν φιμώνουν τους ομοϊδεάτες τους, αλλά όσους διαφωνούν μαζί τους.
Το άρθρο 29 παρ. 1 του Συντάγματος εξάλλου ορίζει ότι «Έλληνες πολίτες που έχουν το εκλογικό δικαίωμα μπορούν ελεύθερα να ιδρύουν και να συμμετέχουν σε πολιτικά κόμματα, που η οργάνωση και η δράση τους οφείλει να εξυπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος. Πολίτες που δεν απέκτησαν ακόμη το δικαίωμα να εκλέγουν μπορούν να συμμετέχουν στα τμήματα νέων των κομμάτων». Όπως επισήμανε σε ανύποπτο χρόνο ο Δημήτρης Τσάτσος (Συνταγματικό Δίκαιο, τόμ. Β’, 1993, σ.83), «ο συνταγματικός νομοθέτης, έχοντας επίγνωση της εγγενούς ρευστότητας των ρητρών περί υποχρέωσης εξυπηρέτησης ή στήριξης της ελεύθερης λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος μόνο κατ’ εξαίρεση τις συνόδευσε με κυρώσεις». Τέτοια εξαίρεση συνιστά π.χ. το άρθρο 14 παρ. 3 του Συντάγματος, το οποίο επιτρέπει την κατάσχεση εντύπου για δημοσίευμα που έχει σκοπό τη βίαιη ανατροπή του πολιτεύματος, ενώ αντίθετα κυρώσεις δεν προβλέπονται στο άρθρο 29 παρ. 1. Σε εναρμόνιση προς το Σύνταγμα το άρθρο 29 ν. 3023/2002 απαιτεί απλώς το περιεχόμενο της ιδρυτικής δήλωσης κόμματος (που απευθύνεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου) να επαναλαμβάνει τη φρασεολογία του άρθρου 29 παρ. 1 Συντ.
Σημειωτέον ότι το άρθρο 29 παρ. 1 κάνει λόγο και για την «οργάνωση» των κομμάτων, δηλ. επιτάσσει τον σεβασμό στην εσωκομματική δημοκρατία. Αν όμως ο μη-σεβασμός της τελευταίας αποτελούσε επαρκή δικαιολογητικό λόγο για την απαγόρευση του «παραβατικού» κόμματος, τότε και πολλά άλλα ελληνικά πολιτικά κόμματα θα έπρεπε να απαγορευθούν, αφού παραβιάζουν κατά συρροή τις δημοκρατικές διαδικασίες που εξαγγέλονται στα καταστατικά τους και στην πράξη όλες οι κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνονται προσωπικά από τους αρχηγούς τους.
Το ζητούμενο συνεπώς δεν είναι η απαγόρευση της «Χρυσής Αυγής», η οποία θα ήταν άλλωστε ατελέσφορη, αφού στη θέση της θα αναφύονταν άλλο νεοναζιστικό κόμμα με διαφορετική ονομασία. Το ζητούμενο είναι να αρθούν τα αίτια της ενίσχυσής της στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων. Τα αίτια αυτά ανάγονται κυρίως στο ότι το κράτος σε πολλούς τομείς αρχίζει να παραλύει, ως «παράπλευρη απώλεια» των μνημονιακών πολιτικών που ακολουθούνται καθ’ υπαγόρευση των ξένων δανειστών. Η «Χρυσή Αυγή» λειτουργώντας όχι μόνο ως πολιτικό κόμμα, αλλά και ως παρακρατική οργάνωση, έρχεται να υποκαταστήσει, έστω και για λόγους (αυτο)διαφήμισης, το απόν κράτος. Αν το τελευταίο καταφέρει να (επανα)λειτουργήσει στα πλαίσια της νομιμότητας, μέσα στην έννοια της οποίας περιλαμβάνεται ασφαλώς και ο καταλογισμός των ποινικών ευθυνών σε «χρυσαυγίτες» ή άλλους που διαπράττουν αντιποίηση αρχής (άρθρο 175 του Ποινικού Κώδικα), σωματικές βλάβες (άρθρα 308 και επόμενα του Ποινικού Κώδικα), παράνομη βία (άρθρο 330 του Ποινικού Κώδικα) κλπ., τότε ο  νεοναζισμός θα ξεφουσκώσει με την ίδια ταχύτητα που φουσκώνει σήμερα. Διαφορετικά η ενίσχυσή του θα συνεχισθεί απτόητη από απαγορεύσεις.

9)Μπορούν να πτωχεύσουν τα κράτη;
Πτώχευση με τη μορφή που αυτή είναι γνωστή στις μεταξύ ιδιωτών σχέσεις δεν νοείται. Ασφαλώς όμως de facto υπάρχει διαδικασία πτώχευσης ή χρεοκοπίας κρατών, που διαθέτει παρόμοια  χαρακτηριστικά: την απώλεια της κυριαρχίας, την εγκαθίδρυση αυστηρού καθεστώτος ελέγχου και την εκποίηση της δημόσιας περιουσίας μεταξύ άλλων. Ήσσονος σημασίας δεν είναι όμως η συντελούμενη πτώχευση της ελληνικής κοινωνίας και των δημοκρατικών θεσμών.

10)Είναι κατά την γνώμη σας αναγκαία η ίδρυση ενός συνταγματικού δικαστηρίου που θα έχει αρμοδιότητα να εξετάζει προσφυγές των πολιτών;

Πρέπει και στη χώρα μας να αντιληφθούμε ότι η συνέχιση της ύπαρξης ενός αντισυνταγματικού νόμου, μετά τη δικαστική διάγνωση της αντισυνταγματικότητας αυτής, αποτελεί μείζονα ανωμαλία, υπονομευτική της όλης έννομης τάξης, καθώς και ότι τα συνταγματικά δικαιοδοτικά έργα είναι δυσβάστακτα για τα χωρίς ειδίκευση δικαστήρια. Χρειαζόμαστε επομένως ένα ειδικό συνταγματικό δικαιοδοτικό όργανο, ανάλογο εκείνων που λειτουργούν με επιτυχία εδώ και δεκαετίες στη μεγάλη πλειονότητα των άλλων ευρωπαϊκών κρατών (όπως τα Συνταγματικά Δικαστήρια της Γερμανίας, lταλίας και lσπανίας, το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας κ.λ.π.). Αυτό πρέπει να έχει μόνιμη σύνθεση, από μέλη μακράς θητείας και αποκλειστικής απασχόλησης, εκλεγμένα με αυξημένη πλειοψηφία κυρίως από τη Βουλή, και να διαθέτει, εκτός από τις σημερινές αρμοδιότητες του ΑΕΔ, και την αρμοδιότητα ακύρωσης αντισυνταγματικής διάταξης νόμου, ύστερα από παραπομπή από οποιοδήποτε δικαστήριο θεωρεί ότι μια τέτοια διάταξη, κρίσιμη για τη διάγνωση επίδικης διαφοράς, είναι αντισυνταγματική. Ευκταίο θα ήταν επίσης να του ανατεθεί η δικαιοδοτική επίλυση διαφορών σχετικών με το κύρος της εκλογής και των ρυθμιστικών διαταγμάτων του Προέδρου της Δημοκρατία

11)Πως ερμηνεύετε την τελευταία διάταξη του συντάγματος που αναφέρει ότι η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων οι οποίοι εχουν το δικαίωμα και την υποχρέωση να αντιστέκονται με κάθε μέσο ενάντια οποιουδήποτε επιχειρεί την κατάλυσή του;

Η διάταξη αυτή αποτελεί το ύστατο καταφύγιο αντίστασης στην μνημονιακή αποθέσμιση και τον κατακερματισμό της δημοκρατίας. Είναι μία επιταγή σήμερα -περισσότερο από ποτέ –επίκαιρη.

Ευχαριστώ πολύ,
   Μοσχοπούλου Μαρία, φοιτήτρια  Α’ Έτος Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Share This Post

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Captcha * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.