ΜΠρ Νάξου 30/2012 – Καταχρηστικοί και συνεπώς άκυροι οι γενικοί όροι συναλλαγών σε σύμβαση αλληλόχρεου λογαριασμού λόγω αντίθεσης αυτών στην αρχή της διαφάνειας που επιτάσσει οι ΓΟΣ να παρουσιάζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών κατά τρόπο ορισμένο και σαφή.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ JUDEX 1Περίληψη: Ανακοπή κατά διαταγής πληρωμής – Καταχρηστικοί ΓΟΣ -. Ο καταχρηστικός χαρακτήρας γενικού όρου κρίνεται, αφού ληφθούν υπόψη η φύση των αγαθών ή υπηρεσιών που αφορά η σύμβαση, το σύνολο των ειδικών συνθηκών κατά τη σύναψη της και όλες οι υπόλοιπες ρήτρες της σύμβασης ή άλλης σύμβασης από την οποία αυτή εξαρτάται. Γενικός κανόνας του άρθρου 281 ΑΚ. Το ενδοτικό δίκαιο ως μέτρο ελέγχου της διατάραξης της ισορροπίας των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλομένων μερών. Η αρχή της διαφάνειας επιτάσσει οι ΓΟΣ να παρουσιάζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών κατά τρόπο οριομένο, ορθό και σαφή. Άκυρος λόγω αντίθεσης στην αρχή της διαφάνειας ο γενικός όρος σε σύμβαση αλληλόχρεου λογαριασμού περί υπολογισμου του τόκου με βάση έτος 360 ημερών αντί του έτους 365 ημερών, διότι ο καταναλωτής δεν πληροφορείται το πραγματικό ετήσιο επιτόκιο και δημιουργείται στον καταναλωτή – δανειολήπτη πρόσθετη επιβάρυνση με περαιτέρω τόκους. Ενσωμάτωση του έτους των 365 ημερών κατ’ επιταγή της Κοινοτικής Οδηγίας 98/7/ΕΚ, στην εθνική έννομη τάξη μέσω της ΚΥΑ 21-178/13.2.2001. Δέχεται την ανακοπή.

ΜονΠρΝαξ 30/2012

Επειδή, κατά το άρθρο 2 παρ. 6 του ν. 2251/1994, οι γενικοί όροι συναλλαγών (ΓΟΣ), δηλαδή οι όροι, που έχουν διατυπωθεί εκ των προτέρων για απροσδιόριστο αριθμό μελλοντικών συμβάσεων, απαγορεύονται και είναι άκυροι, αν έχουν ως αποτέλεσμα τη διατάραξη της ισορροπίας των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλομένων μερών εις βάρος του καταναλωτή. 0 καταχρηστικός χαρακτήρας τέτοιου γενικού όρου κρίνεται, αφού ληφθούν υπόψη η φύση των αγαθών ή υπηρεσιών, που αφορά η σύμβαση, το σύνολο των ειδικών συνθηκών κατά τη σύναψη της και όλες οι υπόλοιπες ρήτρες της σύμβασης ή άλλης σύμβασης, από την οποία εξαρτάται. Κατά την παρ. 7 του ίδιου πιο πάνω άρθρου, καταχρηστικοί, ενδεικτικά είναι οι ΓΟΣ, που, μεταξύ άλλων, επιφυλάσσουν στον προμηθευτή το δικαίωμα μονομερούς λύσης ή τροποποίησης της σύμβασης χωρίς ορισμένο ειδικό και σπουδαίο λόγο, (ια’) χωρίς σπουδαίο λόγο αφήνουν το τίμημα αόριστο και δεν επιτρέπουν τον προσδιορισμό του με κριτήρια ειδικά καθορισμένα στη σύμβαση και εύλογα για τον καταναλωτή, (κζ’) αναστρέφουν το βάρος απόδειξης σε βάρος του καταναλωτή ή περιορίζουν υπέρμετρα τα αποδεικτικά του μέσα, (λ’) επιβάλλουν στον καταναλωτή, σε περίπτωση μη εκπλήρωσης της παροχής του, υπέρμετρη οικονομική επιβάρυνση (ΑΠ 1401/1999 ΔΕΕ 2000.192). Οι γενικοί όροι που εμπίπτουν στις πιο πάνω αναφερόμενες ενδεικτικά περιπτώσεις θεωρούνται, άνευ ετέρου, από το νόμο, ως καταχρηστικοί, χωρίς να χρειάζεται ως προς αυτούς και η συνδρομή των προϋποθέσεων της γενικής ρήτρας της παρ. 6 του άρθρου 2 του ν. 2251/1994. Κατά την έννοια των παραπάνω διατάξεων, οι οποίες ως προς τον έλεγχο των ΓΟΣ αποτελούν εξειδίκευση του γενικού κανόνα του άρθρου ΑΚ, με τα αναφερόμενα σε αυτές κριτήρια, για την κρίση της ακυρότητας ή μη ως καταχρηστικών των όρων αυτών λαμβάνεται υπόψη, κατά κύριο λόγο, το συμφέρον του καταναλωτή, με συνεκτίμηση, όμως, της φύσης των αγαθών ή υπηρεσιών που αφορά η σχετική σύμβαση, καθώς και του σκοπού της, πάντοτε δε στα πλαίσια της επίτευξης σχετικής ισορροπίας των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλόμενων μερών. Ως μέτρο ελέγχου της διατάραξης της ισορροπίας αυτής χρησιμεύσει κάθε φορά το ενδοτικό δίκαιο, που ισχύει για τη συγκεκριμένη σύμβαση. Τα συμφέροντα, η διατάραξη της ισορροπίας των οποίων εις βάρος του καταναλωτή μπορεί να χαρακτηρίσει έναν γενικό όρο άκυρο, ως καταχρηστικό, πρέπει να είναι ουσιώδη, η δε διατάραξη πρέπει να είναι ιδιαίτερα σημαντική, σύμφωνα με τις αρχές της καλής πίστης. Προς τούτο λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντα των συμβαλλόμενων στη συγκεκριμένη σύμβαση μερών και εξετάζεται ποιο είναι το συμφέρον του προμηθευτή για διατήρηση του όρου που ελέγχεται και ποιο είναι εκείνο του καταναλωτή για κατάργηση του. Δηλαδή ερευνάται ποιες συνέπειες θα έχει η διατήρηση ή κατάργηση του όρου για κάθε πλευρά, πώς θα μπορούσε κάθε μέρος να εμποδίσει την επέλευση του κινδύνου, που θέλει να αποτρέψει ο συγκεκριμένος γενικός όρος και πώς μπορεί, κάθε μέρος να προστατευθεί από τις συνέπειες της επέλευσης του κινδύνου με δικές του ενέργειες. Οι ΓΟΣ, τέλος, πρέπει, σύμφωνα με την αρχή της διαφάνειας, να παρουσιάζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών κατά τρόπο ορισμένο, ορθό και σαφή (ΕφΛαρ 298/2008 ΕπισκΕμπΔ 2008.1063, ΕφΑΘ 1558/2007 ΕλλΔνη 48.902). Εξάλλου, ο υπολογισμός του τόκου με βάση το έτος 360 ημερών προσκρούει, στην αρχή της διαφάνειας, που επιτάσσει το άρθρο 2 παρ. 6 του ν. 2251/1994, διότι οι γενικοί όροι συναλλαγών (ΓΟΣ) των συμβάσεων πρέπει να είναι διατυπωμένοι κατά τρόπο ορισμένο, ορθό και σαφή, ώστε ο απρόσεκτος ως προς την ενημέρωση του, αλλά διαθέτοντας τη μέση αντίληψη, κατά το σχηματισμό της δικαιοπρακτικής του απόφασης καταναλωτής, να γνωρίζει τις συμβατικές δεσμεύσεις που ν αναλαμβάνει, ιδίως όσον αφορά τη σχέση παροχής και αντιπαροχής. Με το να υπολογίζεται το επιτόκιο σε 360 ημέρες ο καταναλωτής δεν πληροφορείται το πραγματικό γνήσιο επιτόκιο, όπως αυτό θα έπρεπε να προσδιορίζεται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 243 παρ. 3 ΑΚ.Όταν η τράπεζα διασπά εντελώς τεχνητά και κατ’ αποκλεισμό των δικαιολογημένων προσδοκιών του καταναλωτή, το χρονικό διάστημα (έτος), στο οποίο όφειλε να αναφέρεται το επιτόκιο, δημιουργεί μια πρόσθετη επιβάρυνση του καταναλωτή – δανειολήπτη, ο οποίος πλέον (όταν το επιτόκιο μιας ημέρας προσδιορίζεται με βάση το έτος 360 ημέρες) για κάθε ημέρα επιβαρύνεται με κατά 1,3889% περισσότερους τόκους. Άλλωστε, το έτος των 365 ημερών ισχύει και εφαρμόζεται σήμερα κατ’ επιταγή της Κοινοτικής Οδηγίας 98/7/ΕΚ, που ενσωματώθηκε στο εθνικό μας δίκαιο με την ΚΥΑ 21-178/13.2.2001 (ΦΕΚ Β’ 255/8.3.2001) στην καταναλωτική πίστη, με τη στενή έννοια, ρύθμιση που δείχνει τη σημασία που απονέμει και ο κοινοτικός νομοθέτης για τον και αυτόν τον τρόπο, ακριβή προσδιορισμό του επιτοκίου (ΑΠ 430/2005 ΕλλΔνη 46.802, ΕφΛαμ 124/2007 Αρμ 2009.1190, ΕφΑΘ 776/2006 ΕλλΔνη 2006.1499, ΠολΠρΖακυνθ 2/2012 Νόμος, ΠολΠρΒολ 184/2009 ΕΤραξΧρ 2009.540).

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον τέταρτο λόγο της ανακοπής τους και το δεύτερο λόγο των προσθέτων λόγων τους, κατά το δεύτερο σκέλος του οι ανακόπτοντες ισχυρίζονται ότι η σε βάρος τους απαίτηση της καθής, που προέρχεται από χρεωστικό κατάλοιπο αλληλόχρεου λογαριασμού, έχει επιβαρυνθεί παράνομα με αυξημένους τόκους, για το λόγο ότι η τελευταία υπολόγιζε τους τόκους με βάση το ημερολογιακό έτος 360 και όχι 365 ημερών, κατ’ εφαρμογή του αναφερόμενου άκυρου, γενικού όρου της ως άνω συμβάσεως, που προβλέπει τη χρήση έτους 360 ημερών, αντί του έτους 365 ημερών. Ο λόγος αυτός είναι νόμιμος, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην αμέσως παραπάνω μείζονα σκέψη, στηριζόμενος στις διατάξεις που αναφέρονται σ αυτήν και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω και ως προς την ουσιαστική του βασιμότητα.

Από όλα τα έγγραφα που προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι και το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων και από όσα συνομολογούνται, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Δυνάμει της με’ αριθμό … σύμβασης πίστωσης, με ανοιχτό (αλληλόχρεο) λογαριασμό, η οποία καταρτίστηκε μεταξύ της καθής και της πρώτης των ανακοπτόντων ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «…» και το διακριτικό τίτλο «…», που εδρεύει στη χώρα Νάξου, χορηγήθηκε στην τελευταία πίστωση μέχρι του ποσού των 132.000 ευρώ, πλέον τόκων, προμηθειών και εξόδων. Την ανωτέρω σύμβαση και τη με αριθμό …/01.01.2009 πρόσθετη πράξη της αρχικής σύμβασης καθορισμού προνομιακού επιτοκίου χορηγήσεων σε ευρώ (ΠΕΧΕ), εγγυήθηκαν ο δεύτερος και τρίτος των ανακοπτόντων, με δήλωση τους που ενσωματώθηκε στις άνω συμβάσεις. Η πρώτη ανακόπτουσα έκανε χρήση της πιστώσεως, για την εξυπηρέτηση της οποίας τηρήθηκαν οι με αριθμό… και… αλλη-λόχρεοι λογαριασμοί, που εμφάνισαν συνολικό χρεωστικό υπόλοιπο ποσού 128.700,60 ευρώ. Η ανωτέρω πιστοδότρια τράπεζα προχώρησε στο κλείσιμο των ανωτέρω λογαριασμών και στην καταγγελία της σχετικής σύμβασης πιστώσεως. Μετά το κλείσιμο του λογαριασμού και τη γνωστοποίηση του καταλοίπου της οφειλής, εκδόθηκε κατόπιν αιτήσεως της καθής εναντίον των ανακοπτόντων η με αριθμό 58/2011 διαταγή πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου, με την οποία οι ανακόπτοντες υποχρεώθηκαν να καταβάλλουν στην καθής αλληλεγγύως και εις ολόκληρον ο καθένας το ποσό των 128.700,60 ευρώ, νομίμως εντόκως, με το συμβατικό επιτόκιο υπερημερίας, που ισχύει για τραπεζικές χορηγήσεις αυτού του είδους, από 12.1.2011 πλέον εξόδων έως ολοσχερούς εξοφλήσεως καθώς και το ποσό των 4.050 ευρώ για δικαστικά έξοδα εκδόσεως της διαταγής πληρωμής. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι η πιστοδότρια τράπεζα, κατά τον υπολογισμό των τόκων από τις ανωτέρω συμβάσεις, έκανε χρήση ημερολογιακού έτους 360 ημερών, με αποτέλεσμα την υπερχρέωση της ένδικης οφειλής των αιτούντων με τόκο προσαυξημένο κατά 1,3889% πέραν των νομίμων. Το ανωτέρω προκύπτει από το κείμενο της σχετικής σύμβασης ανοιχτού (αλληλόχρεου) λογαριασμού και συγκεκριμένα από τον όρο με αριθμ. 6-1 αυτής. Τον κατά τα ανωτέρω άλλωστε τρόπο υπολογισμού των τόκων δεν αμφισβητεί ούτε η καθής, συναγόμενης ως προς τούτο ομολογίας της. Ο ως άνω τρόπος υπολογισμού των τόκων είναι μη νόμιμος, αφού όλες οι τοκοχρεωλυτικές δόσεις αποπληρωμής έχουν επιβαρυνθεί ενμέρει με αθέμιτα ποσά τόκων καθώς ο ως άνω όρος είναι καταχρηστικός, αδιαφανής και δημιουργεί πρόσθετη επιβάρυνση σε βάρος του καταναλωτή και συνακόλουθα άκυρος, γιατί με το να προβλέπει ότι οι τόκοι υπολογίζονται με βάση έτος 360 ημερών, προσκρούει στην απορρέουσα από το άρθρο 2 παρ. 6 του νόμου 2251/1994 αρχή της διαφάνειας, που επιτάσσει οι όροι να είναι διατυπωμένοι κατά τρόπο ορισμένο, ορθό και σαφή, ώστε ο απρόσεκτος μεν ως προς την ενημέρωση του αλλά διαθέτοντας τη μέση αντίληψη κατά τον σχηματισμό της δικαιοπρακτικής του απόφασης καταναλωτής να γνωρίζει τις συμβατικές δεσμεύσεις που αναλαμβάνει, ιδίως όσον αφορά στη σχέση παροχής και αντιπαροχής (ΜονΠρΡοδοπ 90/2006 Αρμ 2008.602), αλλά και στην ενσωματωθείσα στο εθνικό μας δίκαιο με την ΚΥΑ 21-178/13.2.2001 (ΦΕΚ Β’ 255/8.3.2011) κοινοτική οδηγία 98171ΕΚ κατ1 επιταγή της οποίας εφαρμόζεται στην καταναλωτική πίστη, με τη στενή έννοια, το έτος 365 ημερών. Συνεπώς, όλα τα κονδύλια χρεωστικών τόκων, τα οποία έχουν καταχωρηθεί στους ως άνω δύο λογαριασμούς, που λήφθηκαν υπόψιν για την έκδοση της ανακοπτόμενης διαταγής πληρωμής, διαμορφώθηκαν μη νόμιμα.

Ακολούθως, πρέπει να γίνει δεκτός ως κατ’ ουσίαν βάσιμος ο τέταρτος λόγος της υπό κρίση ανακοπής και δεύτερος των προσθέτων λόγων (παρέλκει δε η εξέταση των λοιπών λόγων ανακοπής και των προσθέτων λόγων αυτής). Κατόπιν αυτών, πρέπει να γίνει δεκτή η υπό κρίση ανακοπή, να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη διαταγή πληρωμής.

Share This Post

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Captcha * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.