Και η ΕΣΔΑ κύριε πρόεδρε;

03092013043043-mesale-adalet-2c07-181a-af8e-3E37-355D-9DBBΓράφει ο Ερμής Παπουτσής

 Έχει συμπληρωθεί ήδη μια εβδομάδα από την κατάθεση προς συζήτηση στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής το σ/ν «Ρυθμίσεις Ποινικού και Σωφρονιστικού Δικαίου και άλλες διατάξεις», αλλά από τη μια η θερινή ραστώνη (ή έστω η προσμονή της) και από την άλλη οι προσπάθειες της Εθνικής ποδοσφαίρου συνέβαλαν στο να περάσει η είδηση στα ψιλά. Φυσικά, κατά το ίδιον της ελληνικής πραγματικότητας, παραμονές της ψήφισης αναμένεται να φουντώσει η συζήτηση καθώς η «πατάτα» που σερβίρει το παρόν νομοσχέδιο παραείναι καυτή.

Φυλακές υψίστης ασφαλείας λοιπόν ή φυλακές «τύπου Γ» θα δημιουργηθούν για πρώτη φορά στη χώρα μας επί σκοπώ κράτησης καταδικασθέντων ή υποδίκων για εγκλήματα κατά της πολιτείας, για τρομοκρατία (187Α ΠΚ) καθώς και για πράξεις μεγάλης ηθικής απαξίας (ανθρωποκτονία, θανατηφόρος ληστεία, εκβίαση) οι οποίες τελέστηκαν στα πλαίσια εγκληματικής οργάνωσης (187 ΠΚ). Επιπλέον στα ίδια καταστήματα κράτησης θα μετάγονται και κρατούμενοι που έχουν τελέσει πειθαρχικά παραπτώματα κατά τη διάρκεια της κράτησης τους, περιοριστικά αναφερομένων: α) της βίαιης απόδρασης κρατουμένων με ενωμένες δυνάμεις, β) της άσκησης βίας κατά σωφρονιστικών υπαλλήλων, γ) της εν γνώσει κατασκευής ή κατοχής επικίνδυνων αντικειμένων και δ) της απόδρασης κρατουμένου. Η κράτηση στα εν λόγω σωφρονιστικά (;) καταστήματα αποστερεί δικαιώματα των κρατουμένων (άδειες) ή τα εξασφαλίζει στο ελάχιστο (επικοινωνία με τους οικείους τους).

Παρότι ο γράφων έχει διαμορφώσει άποψη για τη συγκεκριμένη μεταρρύθμιση και καθώς επί του θέματος θα υπάρξει πληθώρα απόψεων (επιστημονικών και μη), το παρόν κείμενο θα επικεντρωθεί σε ένα άλλο άρθρο του νομοσχεδίου το οποίο ελάχιστες πιθανότητες έχει να συγκεντρώσει τα φώτα της δημοσιότητας πάνω του. Με το άρθρο 8 παρ.1 του νομοσχεδίου προστίθεται στο άρθρο 340 ΚΠΔ, το οποίο ορίζει τα περί εμφάνισης του κατηγορουμένου στο δικαστήριο και του διορισμού συνηγόρου υπεράσπισης, η παράγραφος 3α η οποία εισάγει την εξής καινοτομία. Παρόλο που επαναλαμβάνει την υποχρέωση του συνηγόρου υπεράσπισης «(…)να συμπαρίσταται με τον κατηγορούμενο ή να τον εκπροσωπεί σε όλες τις συνεδριάσεις» σε δίκες μακράς διαρκείας και επομένως θεωρεί την παρουσία συνηγόρου απαραίτητη εν συνεχεία ο νομοθέτης αυτοαναιρείται αναφέροντας ότι « η απουσία δικηγόρου λόγω επαγγελματικού κωλύματος δεν εμποδίζει την πρόοδο της δίκης».

Στην επόμενη παράγραφο του ίδιου άρθρου οι καινοτομίες συνεχίζονται. Η παρ. 1 του 344 ΚΠΔ που έχει ως εξής: «1. Η αποχώρηση του κατηγορουμένου κατά τη διάρκεια της δίκης δεν κωλύει καθόλου την πρόοδο της διαδικασίας. Επιτρέπεται όμως στο συνήγορο του κατηγορουμένου να παραστεί αντί γι’ αυτόν. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει ή την αναβολή της δίκης ή τη διακοπή της για οκτώ το πολύ ημέρες. Σε δίκες για κακούργημα ο πρόεδρος πρέπει πάντοτε να διορίσει στον κατηγορούμενο που αποχώρησε για οποιονδήποτε λόγο συνήγορο για να παρίσταται αντί γι’ αυτόν στη δίκη, αν αποχώρησε και ο συνήγορος του που είχε αρχικά διοριστεί.», αντικαθίσταται. Η παρ. 2 του άρθρου 8 ορίζει ότι: «Η αποχώρηση του κατηγορουμένου κατά τη διάρκεια της δίκης δεν κωλύει καθόλου την πρόοδο της διαδικασίας. Επιτρέπεται όμως στο συνήγορο του κατηγορουμένου να παραστεί αντί γι’ αυτόν. Σε περίπτωση που αποχωρήσει και αυτός η δίκη συνεχίζεται κανονικά. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει διακοπή της δίκης για οκτώ το πολύ ημέρες». Συνοψίζοντας δηλαδή, το άρθρο 8 θεσπίζει τη δυνατότητα εκδίκασης κακουργήματος ερήμην του κατηγορουμένου ή του συνηγόρου του, σε πλήρη αντίθεση με τα μέχρι σήμερα, εναρμονισμένο με την ΕΣΔΑ, ορίζει το 340 παρ.1 ΚΠΔ: «Σε δίκες για κακούργημα, οι οποίες λόγω της σοβαρότητας και του αντικειμένου τους πρόκειται να έχουν μακρά διάρκεια, ο πρόεδρος του δικαστηρίου διορίζει με την ίδια διαδικασία στον κατηγορούμενο που δεν έχει συνήγορο δύο ή τρεις συνηγόρους από τον ίδιο πίνακα». Οδηγούμαστε από το maximum (3 συνήγοροι υπεράσπισης) πέρα και από το minimum, στην εκδίκαση χωρίς συνήγορο υπεράσπισης ή ακόμα και χωρίς τον ίδιο τον κατηγορούμενο!

Αν ανατρέξει κανείς στην αναφορά της αιτιολογικής έκθεσης στο άρθρο 8, η απορία μετατρέπεται σε οργή. Κατά τους συντάξαντες την έκθεση λοιπόν ενδεχόμενο, και καθόλου σπάνιο, κώλυμα δικηγόρου λόγω άλλου δικαστηρίου δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια « συνήθης πρακτική των συνηγόρων των κατηγορουμένων ή των πολιτικώς εναγόντων που, ενώ συμμετέχουν σε τέτοιες δίκες, προκαλούν προσκόμματα στην εξέλιξή τους, επικαλούμενοι αδυναμία συμμετοχής τους σε ορισμένες συνεδριάσεις λόγω άλλων επαγγελματικών υποχρεώσεων». Επομένως, κατά τα ως άνω αναφερόμενα, για κάθε αίτημα διακοπής ή αναβολής στο πρόσωπο του συνηγόρου τεκμαίρεται δόλος! Στη συνέχεια της αιτιολογικής, παραληρηματικής ως προς αυτό το σημείο, έκθεσης η κατοχυρωμένη στο α. 6 παρ. 3γ της ΕΣΔΑ υποχρέωση αυτεπάγγελτου διορισμού συνηγόρου στον κατηγορούμενο που τον στερείται «(…) προκαλεί ευχέρεια παρελκυστικής τακτικής στον κατηγορούμενο». Δηλαδή όχι μόνο ο νομοθέτης αφαιρεί δικαίωμα του κατηγορουμένου κατοχυρωμένο σε κατισχύοντα του ΚΠΔ νόμο, αλλά του αφαιρεί και το τεκμήριο της αθωότητας καθώς παρελκυστικά δεν μπορεί να δρα παρά μόνο ο ένοχος.

Σε περίπτωση που ισχύσουν τα ως άνω αναφερόμενα, η παρουσία του δικηγόρου στην ακροαματική διαδικασία θα μετατραπει από αυτονόητη σε περιττή πολυτέλεια. Τότε το μόνο που θα μπορεί να ψελλίσει κανείς…

Και η ΕΣΔΑ, κε Πρόεδρε;

* ο Ερμής Παπουτσής  Α. Δικηγόρος, LL.M

Share This Post

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Captcha * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.