Η προστασία του ατόμου στο πλαίσιο του μηχανισμού Σένγκεν

Γράφει ο Γιαννακούδης Δημήτριος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ:            Schengen visa in passport. Fragment

Με τη λήξη του Β’Π.Π έγινε φανερό πως η Ευρώπη είχε ανάγκη από κάτι το οποίο θα έθετε τέρμα στις μεγάλες συγκρούσεις από τις οποίες μαστιζόταν επί χρόνια. Από έναν οργανισμό που θα υπερέβαινε τα όρια του κράτους και θα ήταν διεθνής. Πολλά χρόνια πριν είχαν διατυπωθεί απόψεις περί ενοποίησης της Ευρώπης αλλά πάντα έβρισκε εμπόδια και αντιδράσεις. Όπως ήταν φυσικό άμεσα πολιτική ενοποίηση δεν μπορούσε να υπάρξει, αλλά όχι και οικονομική. Κορυφαίες φυσιογνωμίες της εποχής με όραμα και σχέδιο κινητοποιήθηκαν για την επίτευξη αυτού του στόχου. Αντενάουερ, Μπέχ, Μπέγιεν, Τσόρτσιλ, Ντε Γκάσπερι, Χάλσταϊν, Μάνσχολτ, Μονέ, Σουμάν, Σπάακ και Σπινέλι ήταν οι θιασώτες του ευρωπαϊκού ονείρου και της μετεξέλιξης του[1].  Βρέθηκε λοιπόν η χρυσή τομή και δημιουργήθηκε η πρώτη υπερεθνική και υπέρτατη αρχή πέρα από τα κράτη, η Ε.Κ.Α.Χ.(Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα). Το 1958 ακολουθούν η Ε.Ο.Κ.(Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα) και η Ε.Υ.Ρ.Α.Τ.Ο.Μ.(Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας). Οι τρεις «Κοινότητες» συγχωνεύτηκαν το 1965 στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, η οποία από το 1993 ονομάζεται Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είναι οικονομική και πολιτική ένωση είκοσι επτά ευρωπαϊκών κρατών[2]. Ιδρύθηκε το 1993 με την ισχύ της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, γνωστότερης ως Συνθήκης του Μάαστριχτ, βασιζόμενης στις τότε Ευρωπαϊκές Κοινότητες. Από τότε νέες διευρύνσεις έχουν αυξήσει τον αριθμό των κρατών μελών της και μεταγενέστερες τροποποιητικές συνθήκες έχουν επεκτείνει τις αρμοδιότητές της. Θεωρείται ως η ισχυρότερη ένωση κρατών μέχρι σήμερα στην παγκόσμια ιστορία και αποτελεί το τρέχον στάδιο μιας ανοιχτής διαδικασίας ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Με τη Συνθήκης της Λισαβόνας που ισχύει από το 2009 , η Ευρωπαϊκή Ένωση αντικατέστησε την Ευρωπαϊκή Κοινότητα (πρώην ΕΟΚ) διαδεχόμενη αυτήν. Είναι μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές και πολιτικές οντότητες στον κόσμο, με περισσότερους από 500 εκατομμύρια κατοίκους. Έχει δημιουργήσει μια εσωτερική αγορά με ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων, διαθέτει κοινή αγροτική και αλιευτική πολιτική και κοινή εμπορική πολιτική προς τις τρίτες χώρες, όπως επίσης και περιφερειακή πολιτική για την υποστήριξη των φτωχότερων περιφερειών της. Στόχος της είναι να αποτελέσει ένα Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης, στον οποίο τα κράτη μέλη της συνεργάζονται στενά επί πολιτικών θεμάτων, σχετικά με ελέγχους στα σύνορα (εσωτερικά και εξωτερικά), το άσυλο, τη μετανάστευση, τη δικαστική συνεργασία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις και την αστυνομική συνεργασία. Στο πλαίσιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης εισήγαγε ενιαίο νόμισμα, το ευρώ, που έχει υιοθετηθεί από τα περισσότερα κράτη μέλη μέχρι σήμερα.

Αποτελείται φυσικά και από τα θεσμικά της όργανα που περιλαμβάνουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Οι πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ είναι παράλληλα και πολίτες της Ένωσης: μπορούν, μεταξύ άλλων, να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφός των κρατών μελών. Παράλληλα ο έλεγχος διαβατηρίων στα περισσότερα εσωτερικά σύνορα καταργήθηκε με τη Συμφωνία του Σένγκεν. Τον Οκτώβριο 2012 βραβεύτηκε με το Νόμπελ Ειρήνης[3] ως αναγνώριση για την εξηκονταετή συμβολή της στην ειρήνη και συμφιλίωση των λαών, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

 

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟ ΣΕΝΓΚΕΝ:

Στις 14 Ιουνίου του 1985 υπεγράφη σε μια μικρή πόλη του Λουξεμβούργου η Συμφωνία του Σένγκεν[4] από τη Γαλλία, τη Γερμανία και τα κράτη της BENELUX (Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο). Το 1990 υπεγράφη εκ νέου η Σύμβαση Εφαρμογής της Συμφωνίας του Σένγκεν, που ουσιαστικά συμπλήρωνε και εξειδίκευε την αρχική Συμφωνία, ξεκίνησε όμως να ισχύει από το Μάρτιο του 1995. Η συγκεκριμένη συνεργασία κινούνταν σε καθαρά διακυβερνητικό επίπεδο και εκτός του θεσμικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, μέχρι που ενσωματώθηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Συνθήκης του Άμστερνταμ που τέθηκε σε ισχύ 1999. Στο μηχανισμό Σένγκεν ανήκουν ως επί το πλείστον οι χώρες της Ε.Ε, η Ισλανδία, η Ελβετία και η Νορβηγία δεν ανήκουν στην Ε.Ε, αλλά συμμετέχουν στο χώρο Σέγκεν. Η Ιρλανδία, η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο επέλεξαν να διατηρήσουν τους συνοριακούς ελέγχους με τα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ[5], κατά τη σύναψη της Συνθήκης του Άμστερνταμ, έχοντας ωστόσο τη δυνατότητα να εφαρμόζουν μερικές από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν. Η Κύπρος επίσης δεν συμμετέχει στον χώρο Σένγκεν εξαιτίας της κατάστασης με την Τουρκία. Το Λιχνενστάιν(εκτός Ε.Ε), η Βουλγαρία και η Ρουμανία βρίσκονται σε διαδικασία προσχώρησης. Με τη Συμφωνία Σένγκεν καταργούνται οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα των κρατών μελών Σένγκεν, θεσπίζονται κοινοί κανόνες σχετικά με το δικαίωμα του ασύλου και τον έλεγχο στα εξωτερικά σύνορα, προβλέπεται κοινή πολιτική θεώρησης διαβατηρίων. Εισάγονται επίσης μέτρα που καθιστούν δυνατή την άρση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα (ιδίως στον τομέα της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις). Η εφαρμογή όμως των παραπάνω κατέστησε επιτακτική την ανάγκη πρόληψης και εφαρμογής και των λεγόμενων “αντισταθμιστικών” μέτρων. Προϋπέθετε λοιπόν την ενίσχυση της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ των δικαστικών αρχών και αστυνομικών υπηρεσιών, τόσο για λόγους εσωτερικής ασφάλειας των κρατών μελών, όσο και για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος[6].

Οι βασικοί κανόνες που υιοθετήθηκαν στο πλαίσιο του Σένγκεν συγκεκριμένα περιλαμβάνουν: άρση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα,  κοινή σειρά κανόνων που εφαρμόζονται σε άτομα που διασχίζουν τα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της ΕΕ, εναρμόνιση των κανόνων σχετικά με τους όρους εισόδου και θεώρησης διαβατηρίου για σύντομες διαμονές, ενισχυμένη αστυνομική συνεργασία (συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων διασυνοριακής παρακολούθησης και συνεχούς καταδίωξης), ενισχυμένη δικαστική συνεργασία μέσω ενός ταχύτερου συστήματος έκδοσης και καλύτερης μεταβίβασης της εκτέλεσης των κατασταλτικών δικαστικών αποφάσεων, θέσπιση και ανάπτυξη του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν (SIS)[7] .Το σύστημα πληροφοριών Σένγκεν δημιουργήθηκε για να υπάρχει καλύτερος έλεγχος εντός των συνόρων των κρατών μελών της Σένγκεν και για την προστασία της δημόσιας τάξης και ασφάλειας. Μέσω αυτού του συστήματος οι δικαστικές αρχές μπορούν να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες που αφορούν πρόσωπα ή άτομα[8]. Υπάρχει το κεντρικό σύστημα πληροφοριών και τα διάφορα εθνικά τμήματα πληροφοριών στα κράτη μέλη τα οποία είναι συνδεδεμένα με το κεντρικό σύστημα. Οι πληροφορίες που καταχωρούνται στο σύστημα είναι: ονοματεπώνυμο, ιδιαίτερα αναλλοίωτα φυσικά χαρακτηριστικά, ημερομηνία και τόπος γέννησης, το πρώτο γράμμα του δευτέρου ονόματος, ιθαγένεια, ένδειξη αν τα άτομα οπλοφορούν, αν έχουν προβεί σε πράξεις βίας και ο λόγος της καταχώρησης. Απαγορεύονται ρητά πληροφορίες σχετικά με τις πολιτικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις, για τη φυλετική προέλευση και τις σεξουαλικές προτιμήσεις του ατόμου. Γίνονται συζητήσεις για την ανάπτυξη και τη βελτίωση του συστήματος πληροφοριών το οποίο θα στηρίζεται σε νέες τεχνολογίες 2ης γενεάς ή σύστημα πληροφοριών Σένγκεν ΙΙ[9]. Ο σχεδιασμός του μάλιστα έγινε αντικείμενο εντατικότερης μελέτης εξαιτίας των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης  Σεπτεμβρίου 2001[10]

Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ ΣΕΝΓΚΕΝ

Η επεξεργασία και η καταχώρηση δεδομένων κρύβει πολλούς κινδύνους ειδικά στις κοινωνίες που ζούμε. Η εποχή της πληροφορίας και της πρόσβασης σε μεγάλο όγκο πληροφοριών ακόμα και προσωπικού χαρακτήρα έκανε επιτακτική την ανάγκη  να εισαχθούν μέτρα που θα προστατεύσουν το σύστημα πληροφοριών Σέγκεν και τη λειτουργία του από την αλόγιστη χρήση των πληροφοριών και των δεδομένων. Στα πλαίσια του μηχανισμού Σέγκεν, υφίστανται κάποιοι γενικοί κανόνες προστασίας που προβλέπονται στα άρθρα 102-118 της ΣΕΣΣ με σκοπό την προστασία του ατόμου σχετικά με τη διαχείριση των πληροφοριών που αφορούν τον ίδιο. Ένας πολίτης κράτους που ανήκει στο χώρο του Σένγκεν έχει το δικαίωμα της πρόσβασης.

Σύμφωνα με το άρθρο 109 της ΣΕΣΣ, ο κάθε άνθρωπος έχει πρόσβαση στις πληροφορίες που αφορούν τον ίδιο ,η εθνική αρχή ελέγχου αποφασίζει ποιες πληροφορίες μπορούν αν ανακοινωθούν. Η ανακοίνωση των πληροφοριών δεν πραγματοποιείται αν είναι ικανή να βλάψει το νόμιμο έργο της καταχώρησης ή την προστασία των δικαιωμάτων τρίτων ατόμων.

Το άρθρο 110 της ΣΕΣΣ    δίνει στο άτομο το δικαίωμα της  διόρθωσης ή διαγραφής των εσφαλμένων καταχωρίσεων, κάθε άτομο μπορεί να επιτύχει τη διόρθωση ή τη διαγραφή των δεδομένων που το αφορούν και περιέχουν λανθασμένα πραγματικά γεγονότα, ή τη διαγραφή των δεδομένων που το αφορούν τα οποία περιέχουν νομικά σφάλματα.

Το δικαίωμα δικαστικής και διοικητικής προστασίας παρέχεται με το άρθρο 111 ΣΕΣΣ, όπου κάθε άτομο μπορεί να απευθυνθεί στο έδαφος κάθε συμβαλλόμενου μέρους προς την δικαστική αρχή που είναι, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία αρμόδια για τη διόρθωση, εξάλειψη, ενημέρωση ή αποζημίωση εξαιτίας μιας καταχωρήσεως που το αφορά. Οι οριστικές αποφάσεις που θα ληφθούν από τις δικαστικές αρχές που απευθύνθηκε ο πολίτης υποχρεώνουν τα συμβαλλόμενα μέρη να τις εκτελέσουν .

Με το άρθρο 112 ΣΕΣΣ ορίζεται το χρονικό διάστημα που θα φυλάσσονται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα στο σύστημα για να εκπληρώσουν το σκοπό για τον οποίο παρασχέθηκαν. Τρία χρόνια μετά από την ενσωμάτωση  τους εξετάζεται από το καταχωρούν συμβαλλόμενο μέρος η ανάγκη φύλαξής τους.

Με το άρθρο 114 ΣΕΣΣ[11] ορίζεται μια εθνική αρχή ελέγχου η οποία, τηρουμένης βέβαια της εθνικής νομοθεσίας, έχει αναλάβει να ασκεί έλεγχο στο αρχείο του εθνικού τμήματος του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν και να ελέγχει αν η επεξεργασία και η χρήση των καταχωρημένων στο σύστημα πληροφοριών Σένγκεν δεδομένων δεν παραβιάζουν τα δικαιώματα του οικείου προσώπου. Για αυτόν ακριβώς το σκοπό η αρχή ελέγχου έχει πρόσβαση στο αρχείο του εθνικού τμήματος του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν. Στην παράγραφο 2 του ιδίου άρθρου κάθε πρόσωπο έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τις αρχές ελέγχου να εξετάσει τα δεδομένα που το αφορούν και τη γενομένη χρήση αυτών. Αν τα δεδομένα εισήχθησαν από άλλο συμβαλλόμενο  μέρος, ο έλεγχος πραγματοποιείται σε στενή συνεργασία με την αρχή ελέγχου του συμβαλλόμενου αυτού μέρους.

Σύμφωνα με το άρθρο 115 ΣΕΣΣ δημιουργείται η Κοινή Αρχή Ελέγχου, η οποία θα υποστηρίζει τεχνικά το σύστημα πληροφοριών Σέγκεν και θα ελέγχει την αυτόματη επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.  Η αρχή απαρτίζεται από δύο εκπροσώπους κάθε εθνικής αρχής ελέγχου. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων διαθέτει μία ψήφο. Ο έλεγχος ασκείται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας σύμβασης, της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης της 28ης Ιανουαρίου 1981, περί προστασίας των ατόμων απέναντι στην αυτόματη επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, λαμβάνοντας υπόψη τη σύσταση R (87) 15, της 17ης Σεπτεμβρίου 1987,της επιτροπής υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη ρύθμιση της χρήσης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στον αστυνομικό τομέα[12] και σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του συμβαλλόμενου μέρους που είναι υπεύθυνο για την υπηρεσία τεχνικής υποστήριξης. Τα καθήκοντα της κοινής αρχής ελέγχου είναι η επαλήθευση της ορθής εκτέλεσης των διατάξεων της Σύμβασης Σένγκεν, όσον αφορά τη λειτουργία τεχνικής υποστήριξης του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν, η ανάλυση των δυσκολιών της εφαρμογής ή ερμηνείας που προκύπτουν κατά τη λειτουργία του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν, η μελέτη των προβλημάτων που ανακύπτουν ως προς την άσκηση του ανεξάρτητου ελέγχου που πραγματοποιείται από τις εθνικές αρχές ελέγχου των συμβαλλόμενων μερών, ή κατά την άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης στο σύστημα και η εκπόνηση εναρμονισμένων προτάσεων για την εξεύρεση κοινών λύσεων στα υφιστάμενα προβλήματα.

Το δικαίωμα της αποζημίωσης ( άρθρο 116 ΣΕΣΣ)[13], κάθε συμβαλλόμενο μέρος είναι υπεύθυνο σύμφωνα με το εθνικό του δίκαιο για κάθε ζημία που προκαλείται σε ένα άτομο από την εκμετάλλευση του εθνικού αρχείου του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν. Το ίδιο συμβαίνει επίσης όταν οι βλάβες προκλήθηκαν από το καταχωρούν μέρος, το οποίο καταχώρησε δεδομένα που περιέχουν σφάλματα σχετικά με το δίκαιο ή τα πράγματα.

Αν το συμβαλλόμενο μέρος κατά του οποίου στρέφεται η σχετική αγωγή δεν είναι το καταχωρούν μέρος, το τελευταίο αυτό υποχρεούται να καταβάλλει, κατόπιν αιτήσεως, τα ποσά που καταβλήθηκαν ως αποζημίωση.

Το άρθρο 117 ΣΕΣΣ το κάθε συμβαλλόμενο μέρος θα προβεί στις εθνικές ρυθμίσεις ,σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που διαβιβάζονται, για να επιτευχθεί και ένα συγκεκριμένο επίπεδο ασφαλείας ίσο ως προς αυτό που προκύπτει από τις αρχές της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης της 28ης Ιανουαρίου 1981, περί προστασίας των ατόμων απέναντι στην αυτόματη επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, λαμβάνοντας υπόψη τη σύσταση R (87) 15, της 17ης Σεπτεμβρίου 1987,της επιτροπής υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη ρύθμιση της χρήσης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στον αστυνομικό τομέα[14]. Σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε ότι η Ελλάδα και η Ιταλία δεν διέθεταν εσωτερική νομοθεσία για το συγκεκριμένο θέμα. Η Ελλάδα συμμορφώθηκε με την επιταγή της Σύμβασης ψηφίζοντας το νόμο 2472 της 10.4.1997(ΦΕΚ Α 50) για την Προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα[15]

Το άρθρο 118 ΣΕΣΣ αναφέρει πως το κάθε συμβαλλόμενο μέρος στο εθνικό τμήμα του πρέπει να ελέγχει την είσοδο στις εγκαταστάσεις του, τα μέσα αποθήκευσης δεδομένων, την καταχώρηση, τη χρήση του από μη εξουσιοδοτημένο προσωπικό, την πρόσβαση, τη διαβίβαση, την εισαγωγή και τη μεταφορά. Με αυτά τα άρθρα εξασφαλίζεται κατά το δυνατόν η προστασία του ατόμου, αλλά και η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Το κάθε συμβαλλόμενο μέρος έχει την υποχρέωση να λάβει ειδικά μέτρα για να εξασφαλίσει την ασφάλεια των δεδομένων κατά τη διαβίβασή τους σε υπηρεσίες που βρίσκονται εκτός του εδάφους του συμβαλλόμενου μέρους. Τα μέτρα γνωστοποιούνται στην κοινή αρχή ελέγχου. Ορίζονται άτομα ειδικά εκπαιδευμένα για την επεξεργασία δεδομένων στο εθνικό τμήμα του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν από το κάθε συμβαλλόμενο μέρος.

Σύμφωνα με το άρθρο 104 (παρ. 1) ΣΕΣΣ όπου η εθνική νομοθεσία του καταχωρούντος συμβαλλόμενου μέρους εφαρμόζεται στην καταχώριση, με την επιφύλαξη αυστηρότερων προϋποθέσεων προβλεπομένων από την παρούσα σύμβαση.

Σημαντικό είναι το άρθρο 102 ΣΕΣΣ,  όπου τα συμβαλλόμενα μέρη μπορούν να χρησιμοποιούν τα δεδομένα που καταχωρούνται στο σύστημα μόνο για τους σκοπούς που μνημονεύονται στην κάθε κατηγορία καταχώρησης (παρ. 4). Απαγορεύεται επίσης η αναπαραγωγή δεδομένων, επιτρέπεται μόνο για τεχνικούς λόγους και εφόσον η αναπαραγωγή αυτή είναι αναγκαία για την απευθείας αναζήτηση από τις αρμόδιες αρχές (παρ. 2).

Εικόνα 1. Χάρτης που απεικονίζει τα κράτη που συμμετέχουν στο μηχανισμό Σένγκεν[16]

 schengen_area_map_2008

Εικόνα 2. Χάρτης με τα κράτη που ανήκουν στο χώρο Σένγκεν, είτε είναι εντός Ε.Ε, είτε εκτός ή είναι τρίτες χώρες[17].

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

 Γενικότερα ο μηχανισμός Σένγκεν έπαιξε σημαντικότατο ρόλο στην πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και ενοποίησης. Από τη στιγμή που καταργήθηκαν οι συνοριακοί έλεγχοι μπορούμε να μιλάμε για Ευρώπη των  πολιτών και ένα ενιαίο χώρο κυκλοφορίας χωρίς εμπόδια. Στα πλαίσια αυτού του μηχανισμού δοκιμάστηκε η στενότερη συνεργασία των κρατών σε ζητήματα αστυνομικού χαρακτήρα, στην ανταλλαγή πληροφοριών βάση του αυτοματοποιημένου συστήματος, καθώς και στην καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας. Σαφώς και υπήρξαν και υπάρχουν δυσκολίες στην εφαρμογή της Συμφωνίας του Σένγκεν και αδυναμίες του συστήματος αλλά σε γενικά πλαίσια κρίνεται επιτυχές το εγχείρημα εκ του αποτελέσματος. Σχετικά με την Ελλάδα να πούμε ότι δεν είχε συμμετάσχει αρχικά ως πλήρες  μέλος, πράγμα που σημαίνει πως δεν είχε και εσωτερική νομοθεσία για τα ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων και προστασίας του ατόμου[18]. Μάλιστα δημιουργήθηκαν πολλές αντιδράσεις ίσως περισσότερες από άλλη διεθνή συνθήκη εξαιτίας της λανθασμένης πληροφόρησης που υπήρξε για τη Σένγκεν.

Η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία και έγινε επιτακτική η ανάγκη  αναγνώρισης των δικαιωμάτων που προαναφέρθηκαν για την προστασία του ατόμου. Σαφώς και προσδίδουν ένα αίσθημα ασφάλειας και απέκτησε ο πολίτης ένα νομικό οπλοστάσιο που δεν είχε, αλλά υπάρχουν έντονες αμφιβολίες σχετικά με το πόσο αποτελεσματική είναι η προστασία που παρέχεται. Γίνεται λόγος για παρακολούθηση του ατόμου και για «ηλεκτρονικό φακέλωμα» όπου ο καθένας έχει πρόσβαση σε προσωπικές πληροφορίες. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η διαρροή εκατοντάδων απόρρητων εγγράφων, τα λεγόμενα wiki leaks, που αφορούν έγγραφα από ανώνυμες πηγές και διαρροές, που υπό άλλες συνθήκες δεν θα έβλεπαν το φως της δημοσιότητας. Αυτό δείχνει ότι παρά τα μέτρα ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Ο καθηγητής Σπ Σημίτης εύστοχα αναφέρει: «Το αποτέλεσμα είναι ότι επειδή η τεχνολογία εξελίσσεται με τέτοια ταχύτητα, οι νόμοι τρέχουν από πίσω από την τεχνολογία, προσπαθούν να την προλάβουν και η αλήθεια είναι ότι δεν την προλαβαίνουν, παρά μόνο την πλησιάζουν κάθε φορά».[19]  Η τεχνολογία πλέον έχει απίστευτες δυνατότητες και μπορεί να παρακάμψει με σχετική ευκολία τα όποια μέτρα και ρυθμίσεις υφίστανται για την προστασία του ατόμου. Πρέπει λοιπόν και ο ίδιος ο πολίτης να βρίσκεται σε επαγρύπνηση και να φροντίζει να ενημερώνεται σωστά και άμεσα για να αποφύγει την παράνομη χρήση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τρίτους.

* ο Γιαννακούδης Δημήτριος είναι μεταπτυχιακός φοιτητής του τμήματος διεθνών σπουδών Νομικής ΔΠΘ


[1] http://europa.eu/about-eu/eu-history/founding-fathers/index_el.htm#box_1

[2] http://europa.eu/about-eu/basic-information/index_el.htm

[3] http://europa.eu/about-eu/basic-information/eu-nobel/index_el.htm

[4] http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-07-618_el.htm?locale=en

[5] http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B7_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%86%CE%BC%CF%83%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%BC

[6]  Το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόμος Β’,Καλαβρός-Γεωργόπουλος,σελ.76.

[7] http://europa.eu/legislation_summaries/justice_freedom_security/free_movement_of_persons_asylum_immigration/l33020_el.htm

[8] Το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόμος Β’, Καλαβρός-Γεωργόπουλος

[9] http://europa.eu/legislation_summaries/other/l33183_el.htm

[10] http://www.europarl.europa.eu/committees/en/studiesdownload.html?languageDocument=EN&file=25435#search=%20exchange%20of%20information%20and%20data%20between%20law%20enforcement%20autorities

[11]  http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:42000A0922%2802%29:EL:HTML

[12] http://eur-lex.europa.eu/Notice.do?mode=dbl&lang=el&ihmlang=el&lng1=el,el&lng2=bg,cs,da,de,el,en,es,et,fi,fr,hu,it,lt,lv,mt,nl,pl,pt,ro,sk,sl,sv,&val=505094:cs&page=

[13] http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:42000A0922%2802%29:EL:HTML

[14] http://eur-lex.europa.eu/Notice.do?mode=dbl&lang=el&ihmlang=el&lng1=el,el&lng2=bg,cs,da,de,el,en,es,et,fi,fr,hu,it,lt,lv,mt,nl,pl,pt,ro,sk,sl,sv,&val=505094:cs&page=

[15] Ο Ευρωπαϊκός Χώρος Ελευθερίας Ασφάλειας και Δικαιοσύνης,Δονάτος-Παπαγιάννης,σελ.138.

[16] http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%85%CE%BC%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B1_%CE%A3%CE%AD%CE%BD%CE%B3%CE%BA%CE%B5%CE%BD

[17] http://www.google.gr/imgres?q=%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B7+%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%B7+%CF%83%CF%84%CE%B7+%CE%A3%CE%B5%CE%BD%CE%B3%CE%BA%CE%B5%CE%BD&um=1&hl=el&newwindow=1&sa=N&tbo=d&tbm=isch&tbnid=t9XV5vA5OlqpUM:&imgrefurl=http://www.inprecor.gr/index.php/archives/112726&docid=YosA7CTp4cmmRM&imgurl=http://www.inprecor.gr/wp-content/uploads/2011/09/%2525CE%252595%2525CE%252595_%2525CE%2525A3%2525CE%252595%2525CE%25259D%2525CE%252593%2525CE%25259A%2525CE%252595%2525CE%25259D_%2525CE%2525A7%2525CE%252591%2525CE%2525A1%2525CE%2525A4%2525CE%252597%2525CE%2525A3_2409111.png&w=450&h=437&ei=recLUeTMPIPCtQbXhYGQBQ&zoom=1&ved=1t:3588,r:22,s:0,i:153&iact=rc&dur=219&sig=104912347157167532356&page=2&tbnh=182&tbnw=188&start=18&ndsp=25&tx=20&ty=94&biw=1525&bih=743

[18] Ο Ευρωπαϊκός Χώρος Ελευθερίας Ασφάλειας και Δικαιοσύνης, Δονάτος-Παπαγιάννης,σελ.153.

[19] Ο Ευρωπαϊκός Χώρος Ελευθερίας Ασφάλειας και Δικαιοσύνης, Δονάτος-Παπαγιάννης,σελ.155.

 

Share This Post

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Captcha * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.