Επανορθωτική Δικαιοσύνη: Ένα πρόγραμμα για τη συγχώρεση

 

Γράφει η Μίρκα Αρβανίτη*

 

Γενικές αρχές της αποκαταστατικής δικαιοσύνης είναι η αποκατάσταση των θυμάτων και των κοινοτήτων, η προώθηση των επανένταξης των δραστών, καθώς και η αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ δράστη, θύματος και τοπικών κοινωνιών. K. McEvoy, H. Mika and B. Hudson, Introduction, Practice, Performance and Prospects for Restorative Justice. British J. Criminology, 2002, (42), 469-475.

Και όμως αυτός είναι ένας νόμος που θεσπίζει τη συγχώρεση.

Ο νόμος θεσπίστηκε πρώτη φορά στην Αμερική και εφαρμόστηκε σε πολλές περιπτώσεις. Κυρίως η εφαρμογή του συνηθίζεται σε περιπτώσεις κλοπής.

Η διαδικασία έχει ως εξής: Διαπράττεται ένα έγκλημα. Εκτός από την ποινή που επιβάλλει η νομική δικαιοσύνη στον εγκληματία, εάν θελήσει και ο ίδιος ο εγκληματίας, μπορεί να μπει στο πρόγραμμα για επανορθωτική δικαιοσύνη. Ύστερα, πρέπει και το θύμα να θελήσει να συμμετέχει σε αυτό το πρόγραμμα. Σε κάποιες περιπτώσεις συμμετέχουν και οι οικογένειες του θύτη και του θύματος. Για να μπορέσει να διεξαχθεί η πρώτη συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών χρειάζεται πολύμηνη ψυχολογική προετοιμασία την οποία αναλαμβάνει ένας ψυχολόγος κοινός και για τις δύο πλευρές. Ο ψυχολόγος είναι ο διαμεσολαβητής και ο άνθρωπος-κλειδί. Σε αυτή τη συνάντηση έχει παρατηρηθεί να ρωτάνε πάντα τον θύτη για ποιο λόγο έφτασε στη ποινικά κολάσιμη πράξη του και πάντα ο θύτης μετανοεί και ζητά συγχώρεση από το θύμα και την οικογένειά του. Σε περιστατικά που λαμβάνει συμμετοχή και η οικογένεια του θύτη ζητά και εκείνη συγγνώμη. Όλα τα παραπάνω δεν συμβαίνουν από παρακίνηση ή από εξαναγκασμό αλλά μόνο από το αίσθημα του αυθορμητισμού μαζί με την βοήθεια του ψυχολόγου-διαμεσολαβητή δημιουργούνται αυτές οι αντιδράσεις.

Τα τελευταία χρόνια η έννοια της αποκαταστατικής δικαιοσύνης εφαρμόζεται και στα σχολεία. Πάλι εκεί ο ψυχολόγος που δουλεύει στο σχολείο είναι ο μεσάζοντας μεταξύ των δύο παιδιών και των οικογενειών τους. Μόνο ελλείψει ψυχολόγου αναλαμβάνει τον ρόλο του μεσάζοντα κάποιος δάσκαλος.

Σε μία περίπτωση αρκετά εξιδανικευμένη γίνεται η συνάντηση μεταξύ ενός εγκληματία και την οικογένεια του θύματος. Το στοιχείο της εξιδανίκευσης εδώ είναι πως το έγκλημα είναι ο φόνος.

Σας παραθέτω τα τέσσερα κομμάτια που περιγράφουν ολόκληρη τη διαδικασία της επανορθωτικής δικαιοσύνης. Για εμένα το τρίτο κομμάτι που γίνεται η συνάντηση είναι το πιο συγκινητικό κομμάτι.

 

Μίρκα Αρβανίτη, πτυχιούχος Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας ΕΚΠΑ – www.e-charity.gr

Share This Post

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Captcha * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.