ΑΠ 512/2012 – Πότε θεωρείται ”καταχρηστική” η καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου – Υποχρέωση εργαζομένου να αποδείξει την καταχρηστικότητα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ JUDEX 1

Περίληψη: Καταγγελία της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου – πότε είναι καταχρηστική -. Η καταγγελία είναι αναιτιώδης, είναι όμως άκυρη, αν είναι καταχρηστική, όπως όταν οφείλεται σε εμπάθεια, μίσος ή έχθρα ή σε λόγους εκδικήσεως ή από προσχηματικούς λόγους. Δεν αρκεί για την καταχρηστικότητα οι λόγοι που επικαλέστηκε γι’ αυτή ο εργοδότης να ήταν αναληθείς ή ότι δεν υπήρχε καμία εμφανής αιτία, αλλά απαιτείται η καταγγελία να οφείλεται σε συγκεκριμένους λόγους – που πρέπει να επικαλεσθεί και να αποδείξει ο εργαζόμενος – εξαιτίας των οποίων η άσκηση του σχετικού δικαιώματος του εργοδότη υπερβαίνει προφανώς τα όρια της ΠΚ 281 (ΑΠ 307/10 και 1096/03). Περίπτ. όπου κρίθηκε μη νόμιμη η αγωγή αναγνώρισης ως άκυρης της καταγγελίας.

Αριθμός 512 /2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2′ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Πατινίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Δημήτριο Μουστάκα, Χριστόφορο Κοσμίδη και Νικόλαο Τρούσα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 13 Δεκεμβρίου 2011, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ.-Ε. Σ. του Σ., συζύγου Θ. Κ., κατοίκου …, η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ευάγγελου Δουκάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία “WIND ΕΛΛΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Α.Ε.Β.Ε.”, που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Δαούτη με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1/6/2007 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1875/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1116/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 25/10/2010 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γρηγόριος Κουτσόπουλος ανέγνωσε την από 26/11/2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τα άρθρα 669§2 του ΑΚ, 1 του Ν. 2112/1990 και 1 και 5 του Ν. 3198/1955 προκύπτει ότι η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας αορίστου χρόνου είναι μονομερής αναιτιώδης δικαιοπραξία και συνεπώς το κύρος αυτής δεν εξαρτάται από την ύπαρξη ή την ελαττωματικότητα της αιτίας για την οποία έγινε, αλλά αποτελεί δικαίωμα του εργοδότη και του εργαζόμενου. Η άσκηση όμως του δικαιώματος αυτού, όπως και κάθε δικαιώματος, υπόκειται στον περιορισμό του άρθρου 281 ΑΚ, δηλαδή της μη υπερβάσεως των ορίων που επιβάλλει η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος, η υπέρβαση δεν των ορίων αυτών καθιστά άκυρη την καταγγελία, σύμφωνα με τα άρθρα 174 και 180 του ΑΚ. Εξάλλου, η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας από τον εργοδότη είναι άκυρη, ως καταχρηστική, όταν υπαγορεύεται από ταπεινά ελατήρια που δεν εξυπηρετούν το σκοπό του δικαιώματος, όπως συμβαίνει στις περιπτώσεις που η καταγγελία οφείλεται σε εμπάθεια, μίσος ή έχθρα ή σε λόγους εκδικήσεως: συνεπεία προκληθείσης νόμιμης, αλλά μη αρεστής στον εργοδότη, συμπεριφοράς του εργαζόμενου, ή όταν γίνεται για οικονομικοτεχνικούς λόγους, δηλαδή για την αναδιοργάνωση της επιχειρήσεως του εργοδότη που καθιστά αναγκαία τη μείωση του προσωπικού, εφόσον οι λόγοι αυτοί προσχηματικοί και υποκρύπτουν πράγματι μίσος, εμπάθεια ή κακοβουλία ή όταν είναι πραγματικοί, αλλά δεν έγινε επιλογή των απολυομένων με αντικειμενικά κριτήρια (υπηρεσιακά ή κοινωνικά). Δεν συντρέχει, όμως περίπτωση καταχρηστική καταγγελίας όταν δεν υπάρχει γι’ αυτή κάποια αιτία, αφού, ενόψει των όσων εκτέθηκαν για τον αναιτιώδη χαρακτήρα της καταγγελίας και την άσκηση αυτής καθ’ υπέρβαση των ορίων του άρθρου 281 ΑΚ, για να θεωρηθεί η καταγγελία άκυρη ως καταχρηστική, δεν αρκεί οι λόγοι που επικαλέστηκε γι αυτή ο εργοδότης να ήταν αναληθείς ή ότι δεν υπήρχε καμία εμφανής αιτία, αλλά απαιτείται η καταγγελία να οφείλεται σε συγκεκριμένους λόγους- που πρέπει να επικαλεσθεί και να αποδείξει ο εργαζόμενος- εξαιτίας των οποίων η άσκηση του σχετικού δικαιώματος του εργοδότη υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλει το άρθρο 281 ΑΚ. Στην προκειμένη περίπτωση, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα ισχυρίστηκε με την ένδικη αγωγή, όπως προκύπτει από τον έλεγχο του δικογράφου αυτής (αρθρ. 561§2 Κ.ΠολΔ), ότι με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου που καταρτίσθηκε μεταξύ αυτής και της ήδη αναιρεσίβλητης στις 1-12-1993 προσελήφθη από την τελευταία ως γραμματέας διεύθυνσης και ότι η εναγόμενη στις 9-3-2007 την απέλυσε. Η καταγγελία όμως αυτή είναι άκυρη, ως καταχρηστική, καθόσον εγένετο χωρίς να υφίστανται αντικειμενικοί λόγοι, πρόσφοροι να δικαιολογήσουν τη μονομερή λύση της εργασιακής της συμβάσεως εκ μέρους της εναγομένης, όπως ρύθμιση υπηρεσιακής ανάγκης ή θεραπεία αναγκών της επιχειρήσεως της εναγόμενης η ατνισυμβατικές ή υπαίτιες ενέργειες δικές της, όπως η ανεπάρκειά της, ήτοι κατ’ επίφαση λόγου και δεν συνδέεται με την αποδοτική και ομαλή εκτέλεση της εργασίας της. Εξάλλου, ισχυρίσθηκε ότι η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας της είναι άκυρη ως καταχρηστική για το λόγο ότι παραβιάσθηκε η αρχή της αναλογικότητας, αφού επελέγη αδικαιολόγητα το επεχθέστερο γι’ αυτήν μέσον ήτοι αυτό της καταγγελίας της εργασιακής συμβάσεως, ενώ δεν ήταν αναγκαία. Επίσης ισχυρίσθηκε ότι η επιλογή της ως απολυτέας έγινε χωρίς να ληφθούν υπόψη τα αντικειμενικά κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια της αρχαιότητας, ηλικίας αποδόσεως και ικανότητας, ήτοι ότι ήσαν από τους αρχαιότερους υπαλλήλους της εναγόμενης, με αριθμό μητρώου 103 σε σύνολο 1500 περίπου υπαλλήλων της, με αντικειμενική δυσκολία να εξεύρει αλλαχού εργασία, λόγω ηλικίας, ελάχιστα χρόνια πριν από την συνταξιοδότησή της. Κατόπιν αυτών, ζήτησε η ενάγουσα να αναγνωρισθεί η ακυρότητα της καταγγελίας της συμβάσεώς της και να υποχρεωθεί η εναγόμενη να της καταβάλει μισθούς υπερημερίας και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Με βάση, όμως, τα εκτιθέμενα στην αγωγή περιστατικά, που συνοψίζονται στο ότι η εναγόμενη κατήγγειλε τη σύμβαση εργασίας της ενάγουσας, χωρίς να υπάρχει πράγματι κανένα λόγος, η καταγγελία αυτή δεν υπερβαίνει τα όρια που επιβάλλονται, από το άρθρο 281 ΑΚ, καθώς και την αρχή της αναλογικότητας (ΑΠ 307/2010 και 1096/2003).

Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση που απέρριψε την αγωγή της αναιρεσείουσας ως μη νόμιμη και ως προς τις δύο βάσεις της δεν παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 281ΑΚ και 25§1 του Συντάγματος, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε καθόσον δέχτηκε ότι τα επικαλούμενα από την αναιρεσείουσα πραγματικά περιστατικά δεν δύνανται να θεμελιώσουν καταχρηστικότητα της ένδικης καταγγελίας κατ’ άρθρο 281 ΑΚ και παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, εφόσον: 1) Δεν εκτίθενται στο δικόγραφο της αγωγής ότι η καταγγελία οφείλεται σε συγκεκριμένους λόγους, όπως εμπάθεια, μίσος, ή σε άλλους λόγους εκδικήσεως ή σε οικονομικοτεχνικούς λόγους, εφόσον είναι προσχηματικοί και 2) δεν επικαλείται ότι υπήρχαν λόγοι για την καταγγελία, αλλά αυτή δεν ήταν αναγκαία, καθόσον οι λόγοι αυτοί μπορούσαν να αντιμετωπισθούν με άλλα ηπιότερα μέσα.

Συνεπώς, οι αντίθετοι λόγοι αναιρέσεως από τον αριθμό1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, περί παραβίασης των προαναφερόμενων διατάξεων πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.

Πρέπει κατά συνέπεια να απορριφθεί στο σύνολό της η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25-10-2010 αίτηση της Μ.- Ε. Σ. περί αναιρέσεως της 1116/2010 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της ανιαρεσίβλητης τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Ιανουαρίου 2012 και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα στις 27 Μαρτίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Share This Post

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Captcha * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.