ΑΠ 210/2013 – Αποζημίωση λόγω αναπηρίας ή παραμόρφωσης και συνυπαιτιότητα του παθόντος

90498-money

To ύψος του  επιδικαζόμενου εύλογου χρηματικού ποσού καθορίζεται με βάση το είδος και τις συνέπειες της αναπηρίας ή παραμόρφωσης, την ηλικία του παθόντος, καθώς και με τη συνεκτίμηση του ποσοστού συνυπαιτιότητας του τελευταίου στην πρόκληση της αναπηρίας ή της παραμόρφωσης, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση της κατά τη διάταξη του άρθρου 932 Α.Κ. αξιώσεως για επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης. Για τον υπολογισμό της χρηματικής παροχής της διάταξης του άρθρου 931 Α.Κ. δεν έχουν εφαρμογή τα ισχύοντα για την αξίωση του άρθρου 929 Α.Κ., όπου για τον καθορισμό αυτής προσδιορίζεται πρώτα το ύψος της θετικής και αποθετικής ζημίας αυτού που έπαθε βλάβη του σώματος ή της υγείας και το ποσό αυτής μειώνεται κατά το ποσοστό της συνυπαιτιότητάς του, αφού η χρηματική παροχή της πρώτης διάταξης δεν αποτελεί αποζημίωση, αλλά δίδεται για το γεγονός και μόνο της αναπηρίας ή παραμόρφωσης που καθορίζεται κατά την εύλογη κρίση του δικαστηρίου.

Αριθμός 210/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή, Bασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 23 Νοεμβρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1. Ι. Τ. του Κ., 2. Κ. Τ. του Ι., κατοίκων αμφοτέρων … και 3. Της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία «ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ ΑΕΓΑ» που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ιωάννη Καραγκούνη, βάσει δηλώσεως κατ’ άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.
Της αναιρεσιβλήτου: Σ. Ε. συζ. Γ. Μ., με την ιδιότητά της ως οριστικής δικαστικής συμπαραστάτριας και για λογαριασμό του γιού της, Χ. Μ. του Γ., κατοίκου …, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ηλία Αγγελακόπουλου και δεν κατέθεσε προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την υπ’ αριθ.16510/4-4-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου Χ. Μ., όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τη διορισθείσα δυνάμει της με αριθμό 31468/2007 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσ/κης ως οριστικής δικαστικής συμπαραστάτριας αυτού Σ. Ε., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:34527/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 605/2010 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν oι αναιρεσείοντες με την από 15-10-2010 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γρηγόριος Κουτσόπουλος, ανέγνωσε την από 25-11-2011 έκθεσή της κωλυομένης να συμμετάσχει στην σύνθεση, Αρεοπαγίτη Βασιλικής Θάνου-Χριστοφίλου, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή κατά τον τρίτο λόγο και να απορριφθεί κατά τους λοιπούς λόγους της η αίτηση αναιρέσεως.
Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στην δικαστική τους δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 ΑΚ προκύπτει ότι προϋποθέσεις της ευθύνης προς αποζημίωση από αδικοπραξία, είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, το παράνομο της πράξης ή παραλείψεις αυτού και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της πράξης ή της παράλειψης και της επελθούσας ζημίας. Αμέλεια, κατ’ άρθρο 330 ΑΚ, υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, αυτή δηλαδή που πρέπει να καταβάλλεται κατά τη συναλλακτική καλή πίστη από το δράστη στον κύκλο της αρμοδιότητάς του, είτε υπάρχει προς τούτο σαφές νομικό καθήκον είτε όχι, αρκεί να συμπεριφέρθηκε κατά τρόπο αντίθετο από εκείνο που επιβάλλεται από τις καταστάσεις. Εξάλλου αιτιώδης συνάφεια υπάρχει όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει κατά την συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων το επιζήμιο αποτέλεσμα. Περαιτέρω, από τις ίδιες ως άνω διατάξεις συνάγεται ότι οι έννοιες αμέλειας και του συντρέχοντος πταίσματος του παθόντος είναι έννοιες νομικές. Τα πιο πάνω έχουν εφαρμογή και στην περίπτωση του άρθρου 10 του Ν. ΓΠΝ/1991, ως προς την υπαιτιότητα των οδηγών των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων, κατά το οποίο είναι εφαρμοστέα η διάταξη του άρθρου 914 Α.Κ. Τέλος, η παράβαση διατάξεων του Κ.Ο.Κ. δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος. Επομένως, η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας ως προς τη συνδρομή ή όχι πταίσματος του φερομένου ως υποχρέου προς αποζημίωση ή συντρέχοντος πταίσματος του παθόντος, υπόκεινται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου κατά τις διατάξεις του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ, για ευθεία ή εκ πλαγίου παράβαση κανόνων του ουσιαστικού δικαίου, καθώς και για παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, αφενός ως προς το αν τα πραγματικά περιστατικά που το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ανελέγκτως ως αποδειχθέντα, συγκροτούν αντικειμενικά την έννοια του πταίσματος, αφετέρου ως προς την ορθή υπαγωγή των περιστατικών αυτών στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας, κατά πόσο δηλαδή τα περιστατικά αυτά του πταίσματος επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί, αντικειμενικά, ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία του ζημιογόνου αποτελέσματος.
Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, κατά την ανέλεγκτη επί της ουσίας εκτίμηση των αποδείξεων: Την 30.11.05 και ώρα 19:30, ο ενάγων Χ. Μ. του Γ., ο οποίος, δυνάμει της τελεσίδικης υπ’ αριθμ. 31468/07 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (διαδικασίας εκούσιας δικαιοδοσίας), ήδη από το χρόνο άσκησης της κρινόμενης αγωγής βρίσκεται σε καθεστώς πλήρους στερητικής δικαστικής συμπαράστασης και εκπροσωπείται νόμιμα στην παρούσα δίκη από την ορισθείσα ως (οριστική) δικαστική συμπαραστάτρια μητέρα του Σ. Ε. συζ. Γ. Μ., οδηγώντας την υπ’ αριθμ. κυκλοφορίας … δίκυκλη μοτοσικλέτα, κινούταν στην οδό Λαγκαδά, με κατεύθυνση προς το κέντρο της Θεσσαλονίκης. Την ίδια στιγμή, στην. ίδια οδό, αλλά με κατεύθυνση αντίθετη από αυτήν του παραπάνω οδηγού, δηλαδή προς την έξοδο της Θεσσαλονίκης, κινούταν το υπ’ αριθμ. κυκλοφορίας … Ι.Χ.Φ. αυτοκίνητο, οδηγούμενο από τον πρώτο εναγόμενο, Ι. Τ., ιδιοκτησίας του δεύτερου εναγόμενου Κ. Τ., το οποίο ήταν ασφαλισμένο για τις προς τρίτους ζημίες στην τρίτη εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία. Η οδός Λαγκαδά είναι διπλής κατεύθυνσης και κατά τον παραπάνω χρόνο διέθετε μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, πλάτους 7 μέτρων, διασταυρώνεται δε από δεξιά σε σχέση με την πορεία του ενάγοντα με την οδό Παπανικολή και σε σχέση με την πορεία του πρώτου εναγόμενου οδηγού με την οδό Λ. Στρατού. Στις πορείες των άνω οδηγών και πριν τον ισόπεδο αυτό κόμβο, υπάρχουν φωτεινοί σηματοδότες, οι οποίοι ρυθμίζουν την κίνηση στη διασταύρωση αυτή για μεν τα οχήματα που θέλουν να κινηθούν ευθεία στην οδό Λαγκαδά με φως κυκλικής μορφής, για δε τα οχήματα που θέλουν να κινηθούν με κατεύθυνση της οδού Λ. Στρατού (και από τις δύο κατευθύνσεις) με διπλό αναλάμπον κίτρινο φως υπό μορφή βέλους.
Συνεπώς, για τους οδηγούς που κινούνται ευθεία στην οδό Λαγκαδά προς την έξοδο της πόλης και επιθυμούν να πραγματοποιήσουν αριστερή στροφή προς την οδό Παπανικολή, δεν υπάρχει σηματοδότηση που να καλύπτει την κίνηση τους αυτή ούτε όμως και σήμανση, που να απαγορεύει την αριστερή αυτή στροφή. Εξάλλου, στο ρεύμα πορείας του πρώτου εναγομένου δεν υπάρχει βοηθητική λωρίδα για τυχόν αριστερή στροφή προς την οδό Παπανικολή, ενώ από τη λειτουργία των φωτεινών σηματοδοτών στον άνω κόμβο προκύπτει ότι αυτός καταλαμβάνεται πάντα είτε από τα οχήματα που κινούνται στην οδό Λαγκαδά με κατεύθυνση προς το κέντρο της πόλης είτε από οχήματα που εξέρχονται από την Λ. Στρατού, τα οποία μπορούν να κινηθούν και προς τις τρεις κατευθύνσεις (δεξιά, αριστερά και ευθεία προς την οδό Παπανικολή), δεδομένου ότι όταν η ένδειξη του ευρισκόμενου στο ρεύμα πορείας του ενάγοντα φωτεινού σηματοδότη στην οδό Λαγκαδά μεταβάλλεται σε ερυθρή, αμέσως μετά μεταβάλλεται σε πράσινη η ένδειξη του ευρισκόμενου στην οδό Λ. Στρατού σηματοδότη. Ο πρώτος εναγόμενος όμως, εισερχόμενος στον άνω κόμβο, ξεκίνησε να πραγματοποιεί αριστερή στροφή προς την οδό Παπανικολή, παρά του ότι αυτή ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη ενόψει των ανωτέρω κυκλοφοριακών συνθηκών. Ειδικότερα, φτάνοντας στη διασταύρωση της οδού Λαγκαδά με αυτή της οδού Λ. Στρατού, έχοντας ένδειξη πράσινου φωτός στον ευρισκόμενο στην πορεία του σηματοδότη, κινήθηκε προοδευτικά στο άκρο αριστερό της λωρίδας του και διέκοψε την πορεία του δύο μέτρα περίπου μετά το σηματοδότη, περιμένοντας να ανάψει κόκκινο φως στο σηματοδότη του αντίθετου ρεύματος κυκλοφορίας της οδού Λαγκαδά. Αφού άναψε το κόκκινο και σταμάτησαν την πορεία τους τα αντιθέτως κινούμενα οχήματα, αυτός έλεγξε στα δεξιά του την οδό Λ. Στρατού και λίγο πριν ξεκινήσουν τα οχήματα αυτά να διασχίζουν την οδό Λαγκαδά, για τα οποία άναψε το πράσινο φανάρι, πιστεύοντας ότι προλάβαινε να κινηθεί πρώτος, έστριψε αριστερά, με συνέπεια να συγκρουστεί με την μοτοσικλέτα που οδηγούσε ο Γ. Μ., ο οποίος προηγουμένως είχε παραβιάσει την ερυθρή ένδειξη του ευρισκόμενου στην πορεία του σηματοδότη. Με βάση τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά, συνυπαίτιοι για τη σύγκρουση αυτή κρίνονται και οι δύο οδηγοί, κατά ποσοστό 65% ο ενάγων και 35% ο πρώτος εναγόμενος αντίστοιχα. Συγκεκριμένα, ο Ι. Τ., δεν κατέβαλε την επιμέλεια και προσοχή που με βάση τις ατομικές του ικανότητες αλλά και του μέσου συνετού οδηγού μπορούσε να καταβάλει, αποφεύγοντας οποιαδήποτε συμπεριφορά που είναι ενδεχόμενο να εκθέσει σε κίνδυνο πρόσωπα και να παρεμβάλλει εμπόδια στην κυκλοφορία στον κόμβο και ειδικότερα, εισήλθε σε ισόπεδο οδικό κόμβο πραγματοποιώντας αριστερή στροφή, η οποία ναι μεν δεν απαγορευόταν από κατάλληλη σήμανση, ωστόσο ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη, γιατί αφενός μεν δεν καλυπτόταν από σηματοδότη, καθώς ο υπάρχον στην πορεία του σηματοδότης αφορά την ευθεία κίνηση των οχημάτων στην οδό Λαγκαδά, αφετέρου δε ο κόμβος αυτός καταλαμβάνεται πάντα είτε από τα οχήματα που κινούνται στην οδό Λαγκαδά με κατεύθυνση προς το κέντρο της πόλης είτε από οχήματα που εξέρχονται από την κάθετη σε αυτήν οδό Λ. Στρατού, και μάλιστα, επιχείρησε τον προαναφερθέντα ελιγμό προς τα αριστερά, χωρίς προηγουμένως να βεβαιωθεί ότι μπορούσε ασφαλώς να πράξει αυτό χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση των λοιπών οδηγών που χρησιμοποιούσαν το οδόστρωμα, επιτρέποντας τη διέλευση των οχημάτων που κινούνται αντίθετα στο οδόστρωμα που πρόκειται να εγκαταλείψει, ενεργώντας δηλαδή κατά παράβαση των άρθρων 12 παρ. 1 εδ. α’, 23 παρ. 2 και 26 παρ. 1 του Κ.Ο.Κ., με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με την αντιθέτως κινούμενη στην οδό Λαγκαδά δίκυκλη μοτοσικλέτα, που οδηγούσε ο Χρήστος Μυλωνάς. Από την άλλη όμως πλευρά και ο τελευταίος οδηγός, ανεξάρτητα από την προαναφερθείσα και σε μικρότερο βαθμό συνυπαιτιότητα του οδηγού του Ι.Χ.Φ. αυτοκινήτου, από αμέλεια μη ενσυνείδητη, δεν κατέβαλε την επιμέλεια και προσοχή που με βάση τις ατομικές του ικανότητες αλλά και του μέσου συνετού οδηγού υπό ανάλογες περιστάσεις μπορούσε να καταβάλει, και ειδικότερα, παραβίασε τον ευρισκόμενο σε ισόπεδο οδικό κόμβο φωτεινό σηματοδότη που είχε ως ένδειξη το ερυθρό σταθερό φως κυκλικής μορφής, που τον υποχρέωνε να σταματήσει τη μοτοσικλέτα που οδηγούσε και να αναμένει μέχρις ότου ανάψει το πράσινο φως, ώστε να διέλθουν τα οχήματα που έχουν προτεραιότητα, αλλά αυτός συνέχισε την πορεία του, κατά παράβαση των άρθρων 12 παρ. 1, 26 παρ. 1 και 6 παρ. 1 περ. β’ του Κ.Ο.Κ., με αποτέλεσμα να επέλθει τελικά η επίδικη σύγκρουση. Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχθηκε ως βάσιμους τους λόγους των αντιθέτων εφέσεων αναφορικά με την υπαιτιότητα των ως άνω οδηγών και δη: του πρώτου αναιρεσείοντος και του αναιρεσιβλήτου, και, αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, που είχε κρίνει εν μέρει αντιθέτως, κράτησε και δίκασε την αγωγή την οποία δέχθηκε εν μέρει κατ’ ουσίαν και υποχρέωσε τους αναιρεσείοντες να καταβάλουν στον αναιρεσίβλητο το εις αυτήν αναφερόμενο ποσό, ενώ αναγνώρισε ότι αυτοί οφείλουν να του καταβάλουν και το ποσό των 88.181,80 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής για την εις αυτήν – απόφαση – αιτία. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 914, 300 και 330 του Α.Κ., διέλαβε δε ως προς τα κρίσιμα ζητήματα της υπαιτιότητος του οδηγού του ΙΧΦ αυτοκινήτου και του οδηγού της δίκυκλης μοτοσυκλέτας, καθώς και της υπάρξεως αιτιώδους συνάφειας μεταξύ των πράξεων και παραλείψεων των ως άνω οδηγών και της επελθούσας ζημίας, πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντίφαση, αιτιολογίες, με αναλυτική μάλιστα αξιολόγηση των κατ’ ιδίαν αποδεικτικών μέσων, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν. Ειδικότερα στην απόφαση εκτίθενται πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την συνυπαιτιότητα και των δύο ως άνω οδηγών για την ένδικη σύγκρουση και θεμελιώνουν την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ των πράξεων και παραλείψεων τους και του επελθόντος αποτελέσματος. Εξάλλου προσδιορίζονται οι οδικές συνθήκες στο κρίσιμο σημείο, η λειτουργία του φωτεινού σηματοδότου, η παραβίασή του από τον οδηγό της μοτοσυκλέτας – αναιρεσείοντος και η παρεμβολή του πρώτου αναιρεσιβλήτου οδηγού του ΙΧΦ αυτοκινήτου με πραγματοποίηση αριστερής στροφής με τον ανωτέρω περιγραφόμενο αμελή τρόπο και δη χωρίς προηγουμένως να βεβαιωθεί ότι μπορούσε να πράξει αυτό χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση των λοιπών οδηγών που χρησιμοποιούσαν το οδόστρωμα, επιτρέπουσας τη διέλευση των οχημάτων που κινούνται αντίθετα στο οδόστρωμα που πρόκειται να εγκαταλείψει. Κατά συνέπειαν το Εφετείο δεν υπέπεσε στις αποδιδόμενες πλημμέλειες από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. και επομένως ο πρώτος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.
Με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο, το οποίο, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε ως βάσιμο κατ’ ουσία, το αγωγικό αίτημα, για αποζημίωση, λόγω διαφυγόντων εισοδημάτων του ενάγοντα, εξ αιτίας της εκ του ατυχήματος προκληθείσας αναπηρίας του και ανικανότητάς του για εργασία, υπέπεσε στην από το αρθρ. 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ. προβλεπόμενη πλημμέλεια, εκ του ότι διέλαβε ως προς το ζήτημα αυτό ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες. Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα εξής, ως προς το ζήτημα αυτό: Κατά το χρόνο του επίδικου ατυχήματος ο άνω παθών φοιτούσε στο πρώτο έτος του Τμήματος Μηχανικών Διαχείρισης Ενεργειακών Πόρων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας στην Κοζάνη (βλ. την από 3.11.06 βεβαίωση του Τμήματος Μηχανικών Διαχείρισης Ενεργειακών Πόρων του άνω Πανεπιστημίου), σχολή πρώτης του επιλογής, στην οποία εισήχθη τρίτος στη σειρά επιτυχόντων. Υπήρξε άριστος μαθητής στο γυμνάσιο και το λύκειο, βραβευμένος σε όλες τις τάξεις με αριστείο προόδου, κάτοχος πτυχίου αγγλικής και γερμανικής γλώσσας (Lower και Zertifikat) κάτοχος πτυχίου ωδικής, αντίστιξης και αρμονίας του Λυδικού Ωδείου και αθλητής στην κολύμβηση και σε άλλα αθλήματα, σε σχολικούς αγώνες των οποίων είχε συμμετοχή. Τα παραπάνω προσόντα του φανερώνουν έναν άνθρωπο με συγκροτημένη και πολυσχιδή προσωπικότητα, ικανό να οραματίζεται το μέλλον του, να θέτει στόχους και να τους φέρει σε πέρας με απόλυτη επιτυχία. Κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, προβλεπόταν ότι στο τέλος του 2010 θα είχε ολοκληρώσει τις (πενταετείς) σπουδές του και θα είχε λάβει το πτυχίο του και την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, ενώ μετά ένα έτος από την αποφοίτηση του, οπότε θα εκπλήρωνε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις, θα εργαζόταν ως μηχανολόγος – μηχανικός, ανοίγοντας ιδιωτικό γραφείο στη Θεσσαλονίκη. Δεδομένης της πελατείας, που θα είχε από τις γνωριμίες των γονέων του και τις δικές του, του άριστου επιπέδου των γνώσεων, που επρόκειτο με βεβαιότητα να αποκτήσει αποφοιτώντας από την ανωτέρω Σχολή, αλλά και της ιδιαίτερης γενικής του μόρφωσης, της πλούσιας κοινωνικής του εμπειρίας και της αυτοπειθαρχίας του, καθώς και της μεγάλης δυνατότητας εξεύρεσης εργασίας και των ικανοποιητικών εισοδημάτων που αποφέρει η απασχόληση στον κλάδο των μηχανολόγων – μηχανικών (βλ. το προσκομιζόμενο από την ενάγουσα απόσπασμα μελέτης του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος), αυτός επρόκειτο να αποκτήσει γρήγορα σημαντική πελατεία και μετά βεβαιότητας θα αποκόμιζε από την έναρξη της δραστηριότητας του αυτής και για το πρώτο έτος, δηλαδή από 1.1.12 έως 31.12.12, καθαρό μηνιαίο εισόδημα της τάξης των 2.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά ποσοστό περίπου 10% κατ’ έτος, και δη ανερχόμενο από 1.1.13 σε 2.220 ευρώ μηνιαίως, από 1.1.14 σε 2.470 ευρώ μηνιαίως, από 1.1.15 σε 2.750 ευρώ μηνιαίως, από 1.1.16 σε 3.050 ευρώ μηνιαίως, από 1.1.17 σε 3.390 ευρώ μηνιαίως, από 1.1.18 σε 3.765 ευρώ μηνιαίως και από 1.1.19 έως 31.12.19 σε 4.180 ευρώ μηνιαίως. Λόγω όμως των βλαβών που έχει υποστεί από το παραπάνω ατύχημα στις ψυχοδιανοητικές του λειτουργίες και των σοβαρών διαταραχών της ψυχοσυναισθηματικής του σφαίρας, η ολοκλήρωση των σπουδών του και η δυνατότητα άσκησης στο μέλλον του βιοποριστικού επαγγέλματος της ειδικότητας του κρίνεται με βεβαιότητα αδύνατη, σύμφωνα την προαναφερόμενη έκθεση πραγματογνωμοσύνης, αφού είναι αδύνατον ο ασθενής να ανακτήσει τις αναγκαίες πνευματικές του λειτουργίες που απαιτούνται προς το σκοπό αυτό. Άλλωστε, εξαιρετικά δυσχερής ως αδύνατη κρίνεται, σύμφωνα με την άνω έκθεση, και η δυνατότητα εξεύρεσης και άσκησης άλλου βιοποριστικού επαγγέλματος στο μέλλον, αφού ο ασθενής πάντα θα υπολείπεται ουσιωδώς σε σύγκριση με οποιονδήποτε ενήλικο στις πνευματικές και ψυχοσυναισθηματικές του λειτουργίες. Έτσι, αυτός θα απωλέσει με βεβαιότητα τα παραπάνω εισοδήματα που θα αποκτούσε κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων εάν τελείωνε τις σπουδές του και ασκούσε την προαναφερόμενη επαγγελματική του δραστηριότητα, εφόσον δεν μεσολαβούσε το περιγραφόμενο ανωτέρω τροχαίο ατύχημα Και υπό τις παραδοχές αυτές, αποφάνθηκε ότι είναι βάσιμο το ως άνω αγωγικό κονδύλιο, για διαφυγόντα εισοδήματα και ότι πρέπει να επιδικασθούν σ’ αυτόν τα αναφερόμενα στην απόφαση ποσά, μειωμένα κατά το ποσοστό συνυπαιτιότητας, κατά το οποίο, σύμφωνα με τις παραδοχές της απόφασης, εβαρύνετο ο ενάγων-παθών, τόσο για την επέλευση του ατυχήματος (65%), όσο και τον προκληθέντα τραυματισμό του, λόγω έλλειψης κράνους (30%). Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς και χωρίς αντίφαση αιτιολογίες και δεν στέρησε αυτήν νόμιμης βάσης, ως προς το ως άνω ζήτημα.
Συνεπώς, ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται η υπ’ αριθ. 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος. Ο ίδιος λόγος, κατά το μέρος που με τις αιτιάσεις αυτού αποδίδεται αντίφαση αιτιολογιών εκ του ότι, ενώ το Εφετείο, με την απόφασή του δέχεται ότι ο ενάγων-παθών, κατά το χρόνο του ατυχήματος ήταν φοιτητής στο Τμήμα Μηχανικών Διαχείρισης Ενεργειακών Πόρων του Πανεπιστημίου Κοζάνης, εν τούτοις, στη συνέχεια δέχεται ότι τα διαφυγόντα εισοδήματα του ενάγοντα θα προέρχονταν από άλλη επαγγελματική δραστηριότητα, δηλαδή του μηχανολόγου-μηχανικού, είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, διότι δεν αναφέρεται εάν η επικαλούμενη ως δήθεν διαφοροποίηση του επαγγέλματος θα είχε και διαφορετικές έννομες συνέπειες, δηλαδή εάν θα είχε ως αποτέλεσμα μικρότερα εισοδήματα, ώστε να προκύπτει το έννομο συμφέρον των εναγομένων-αναιρεσειόντων-υποχρέων προς αποζημίωση, για την άσκηση του λόγου αυτού.
Κατά τη διάταξη του άρθρου 931 Α.Κ. «η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενήθηκε στον παθόντα λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του». Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 298, 299, 914, 929 και 932 Α.Κ., προκύπτει ότι η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενείτε στον παθόντα, ανεξάρτητα από το φύλο, εκτός από την επίδραση που μπορεί να ασκήσει στις παροχές που προβλέπονται από τις Α.Κ. 929 και 932, είναι δυνατό να θεμελιώσει και αυτοτελή αξίωση για αποζημίωση, αν επιδρά στον μέλλον του, δηλαδή στην επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη του προσώπου. Δεν απαιτείται βεβαιότητα δυσμενούς επιρροής στο μέλλον του προσώπου, αλλά αρκεί και απλή δυνατότητα κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων. Η διατύπωση της Α.Κ. 931 παρέχει βάση για τέτοια αξίωση, αν και εφόσον η αναπηρία ή η παραμόρφωση επιδρά στο οικονομικό μέλλον του παθόντος, που δεν μπορεί να καλυφθεί εντελώς με τις παροχές από τις Α.Κ. 929 και 932. Επομένως, για τη θεμελίωση της αυτοτελούς αυτής αξίωσης απαιτείται να συντρέξουν περιστατικά πέρα από εκείνα που απαιτούνται για την θεμελίωση αξιώσεων με βάση τις Α.Κ. 929 και 932, τα οποία συνθέτουν την έννοια της αναπηρίας ή της παραμορφώσεως στο μέλλον του παθόντος, δηλαδή να συντρέξουν ιδιάζοντα περιστατικά, εκτός και πέραν εκείνων που χρειάζονται για τη στοιχειοθέτηση αξιώσεων κατά τις Α.Κ. 929 και 932, από τα οποία ειδικά περιστατικά θα πρέπει να προκύπτουν οι ιδιαίτεροι λόγοι και τρόποι, εξαιτίας των οποίων επέρχονται δυσμενείς συνέπειες στην οικονομική πλευρά της μελλοντικής ζωής του.
Έτσι κατά τη διάταξη του άρθρου 931 Α.Κ. επιδικάζεται στον παθόντα την αναπηρία ή την παραμόρφωση ένα εύλογο χρηματικό ποσό χωρίς σύνδεση με συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία, το ύψος δε του επιδικαζόμενου εύλογου χρηματικού ποσού καθορίζεται με βάση το είδος και τις συνέπειες της αναπηρίας ή παραμόρφωσης, την ηλικία του παθόντος, καθώς και με τη συνεκτίμηση του ποσοστού συνυπαιτιότητας του τελευταίου στην πρόκληση της αναπηρίας ή της παραμόρφωσης, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση της κατά τη διάταξη του άρθρου 932 Α.Κ. αξιώσεως για επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης. Επομένως, για τον υπολογισμό της χρηματικής παροχής της διάταξης του άρθρου 931 Α.Κ. δεν έχουν εφαρμογή τα ισχύοντα για την αξίωση του άρθρου 929 Α.Κ., όπου για τον καθορισμό αυτής προσδιορίζεται πρώτα το ύψος της θετικής και αποθετικής ζημίας αυτού που έπαθε βλάβη του σώματος ή της υγείας και το ποσό αυτής μειώνεται κατά το ποσοστό της συνυπαιτιότητάς του, αφού η χρηματική παροχή της πρώτης διάταξης δεν αποτελεί αποζημίωση, αλλά δίδεται για το γεγονός και μόνο της αναπηρίας ή παραμόρφωσης που καθορίζεται κατά την εύλογη κρίση του δικαστηρίου, με βάση του αναφερόμενους προσδιοριστικούς παράγοντες.
Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο προσδιόρισε ανελέγκτως, τη χρηματική παροχή από το άρθρο 931 Α.Κ. σε 170.000,00 ευρώ συνολικά και δη: 90.000,00 ευρώ καταψηφιστικά και 80.000,00 ευρώ αναγνωριστικά, ως εύλογο ποσό, συνεκτιμώντας και το ποσοστό συνυπαιτιότητας του ενάγοντος στην πρόκληση του ένδικου ατυχήματος (65%), και του εντεύθεν τραυματισμού του. Στη συνέχεια το Εφετείο μείωσε το εν λόγω ποσό κατά το ποσοστό συνυπαιτιότητας του παθόντα στην πρόκληση του ατυχήματος και: 1) επεδίκασε σ’ αυτόν 31.500,00 ευρώ (90.000,00Χ35%) και 2) αναγνώρισε ότι αυτός δικαιούται να λάβει επιπλέον 28.000,00 ευρώ (80.000,00Χ35%), χωρίς να μειώσει και πάλι τα εν λόγω ποσά με βάση το ποσοστό συνυπαιτιότητάς του ενάγοντος στον τραυματισμό του εκ του ότι δεν φορούσε προστατευτικό κράνος κατά το χρόνο του ατυχήματος, κατά ποσοστό 30%. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο και δη: με το να μη μειώσει την επιδικασθείσα ιδιαίτερη αποζημίωση εκ του άρθρου 931 Α.Κ. κατά το ποσοστό συνυπαιτιότητας του παθόντος (αναιρεσιβλήτου) στην έκταση του τραυματισμού λόγω του ότι δεν φορούσε προστατευτικό κράνος, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την εν λόγω ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 931 Α.Κ. Επομένως, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμ. 1 και (και όχι από τους αριθμ. 8 και 19, κατ’ ορθή εκτίμηση) του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 15-10-2010 αίτηση για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 605/2010 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και
Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800,00) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Δεκεμβρίου 2012. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Φεβρουαρίου 2013.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Share This Post

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Captcha * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.